Wpis Nr. 51 – Kiedy Mitra Stał Się Heliosem Niezwyciężonym

 

 

https://pl.wikipedia.org/wiki/Mitraizm

Mitraizm – kult solarnego boga Mitry; był kultem misteryjnym znanym początkowo w Azji Przedniej, później rozprzestrzenił się na całe cesarstwo rzymskie.

Do połowy XX wieku zakładano, że postać Mitry jest tożsama z perskim bogiem czy herosem noszącym to samo imię, czy w każdym razie że można ją od niego wywodzić – dzisiaj nie uznaje się tego za pewnik, albowiem rozpowszechniony na terenach Azji Przedniej i cesarstwa rzymskiego kult wykazuje – zarówno jeśli chodzi o mitologię, jak i praktykę religijną – wyraźne różnice w porównaniu z kultem indyjsko-perskim. Jest zatem kwestią dyskusyjną, czy kult Mitry wywodzi się z zaratusztrianizmu, czy też powstał w sposób autonomiczny.

O ile postać boga Mitry jest poświadczona na terenach Azji Mniejszej od XIV wieku p.n.e., o tyle wzmianka o mitraiźmie na ziemiach cesarstwa rzymskiego pojawia się dopiero w pismach rzymskiego poety Stacjusza. Najstarsze mitrea – miejsca sprawowania kultu – pochodzą z połowy II wieku, najnowsze z połowy V wieku n.e.

Pod koniec II wieku i w III wieku n.e. jego wyznawcą został cesarz Kommodus (180192). Jako (łac.Sol Invictus („Słońce Niezwyciężone”) Mitra czczony był przede wszystkim od czasów Aureliana przez cesarzy rzymskich, wśród których znalazł się także młody Konstantyn I (306337). Wraz z rozkwitem tej ostatniej religii na ziemiach Cesarstwa Rzymskiego mitraizm z wolna zanikał, by popaść w końcu w całkowite zapomnienie. O kulcie tym przypomniano sobie dopiero w czasach nowożytnych w związku ze znaleziskami archeologicznymi. Sądzono, iż mitraizm mógł stać się konkurentem rozwijającego się chrześcijaństwa w okresie upadku cesarstwa rzymskiego.

Jeśli chodzi o źródła pisane związane z mitraizmem, nie istnieją właściwie żadne. Znakomita większość wiadomości o nim wywodzi się z interpretacji przedstawień plastycznych nie opatrzonych żadnymi inskrypcjami poza krótkimi dedykacjami. A zatem interpretacje mitraizmu w znacznej mierze związane są ze spekulacjami.

Misteria[edytuj | edytuj kod]

Mitraizm był kultem misteryjnym, toteż podstawowe i najważniejsze obrzędy polegały na dokonywaniu inicjacji. Obrzędy te sprawowano w mitreach – miejscach najczęściej położonych w podziemiach lub jaskiniach. Ceremonie nie były odbywane publicznie, mogli w nich brać udział wyłącznie mężczyźni. Jak wszystkie kulty misteryjne, także misteria mitraistyczne związane były z objawieniem tajemnicy, której treść przekazywano wyłącznie wtajemniczonym; ci z kolei zobowiązani byli do zachowania ich w sekrecie, a złamanie tajemnicy karane było śmiercią. Największą popularnością cieszył się mitraizm wśród legionistów – bóstwo było bogiem wojowniczym i walecznym, mitraizm wymagał zachowania surowej żołnierskiej dyscypliny.

Podstawowym misterium mitraistycznym były rytuały przejścia, inicjacji. Inicjowany prowadzony był do groty lub piwnicy, ustawiano go pod wykutym w sklepieniu otworem zasłoniętym kratą, na której zabijano byka, zadając mu cios sztyletem w kark; inicjowany dosłownie kąpał się w spadającej przez kratę krwi byka, mazał nią całe swe ciało (taurobolium); następnie, po wyprowadzeniu z ciemności na światło, przez tydzień karmiony był mlekiem „quasi novo genitus” (jako nowo narodzony). Nietrudno dostrzec w tym analogię do podstawowego misterium chrześcijańskiego – chrztu.

Na podstawie egipskich papirusów magicznych badacz mitraizmu, Albrecht Dieterich, twierdzi, że misterium inicjacji przedstawiało podróż inicjowanego przez świat żywiołów do centrum Kosmosu, a jej uwieńczeniem było nawiedzenie przez wizję przedstawiającą samego Mitrę. Po drodze inicjowany spotykał boga solarnego, Heliosa, który „płodził go na nowo”. I wreszcie w finale „widział zstępującego boga, przemożnego, z pałającym blaskiem obliczem, młodego, z grzywą złocistych włosów, w białej szacie… w prawej dłoni bóg trzymał złoty kark byka, czyli Wielką Niedźwiedzicę, która porusza nieboskłonem”. Witając bóstwo, inicjowany uznawał w nim Władcę Kosmicznego, Pantokratora, mówił bowiem do niego: „Bądź pozdrowiony, Panie, Władco Wody, bądź pozdrowiony, Stworzycielu Ziemi, Władco Ducha. Panie, odrodzony być pragnę… a ponieważ zostałem wywyższony, umieram… idę drogą, którą Ty ustanowiłeś… i jak ustanowiłeś sakrament”.

Znane było siedem stopni inicjacji mitraistycznej:

  1. Corax (kruk)
  2. Nymphus (oblubieniec)
  3. Miles (żołnierz)
  4. Leo (lew)
  5. Perses (Pers)
  6. Heliodromus (słoneczny biegacz)
  7. Pater (ojciec).

Stopnie te odpowiadały siedmiu planetom:

  1. Merkury,
  2. Wenus,
  3. Mars
  4. Jowisz,
  5. Księżyc,
  6. Słońce,
  7. Saturn,

Rytuały przejścia traktowano jako metaforę podróży duszy przez sfery planetarne do światła, do gwiazd stałych. Inicjacji towarzyszyły różne obrzędy, np. wieńczenie laurem, nakładanie rąk, wymierzanie policzka, okadzanie czy mazanie języka miodem.

Tauroktonia[edytuj | edytuj kod]

Mitra zabijający byka (relief z II w.)

Na zachowanych zabytkach mitraistycznych głównym motywem jest scena zabijania byka (tauroktonia), przedstawiająca Mitrę zabijającego byka. Podług mitologii mitraistycznej Mitra ścigał byka, pojmał go i na własnych plecach zaniósł do jaskini, gdzie złożył go w ofierze w intencji odnowienia świata. Ziemia i wszelkie życie, zroszone krwią i nasieniem byka, przechodzi proces regeneracji.

Mitrę przedstawiano jako młodzieńca ubranego w rzymską tunikę; na głowie miał czapkę frygijską. Na scenie tauroktonii klęczy on jednym kolanem na plecach byka; lewą dłonią podnosi jego głowę do góry, prawą, w której trzyma sztylet, zabija go, zadając mu cios w krzyż. Odwraca przy tym wzrok od zwierzęcia, podobnie jak Perseusz zabijający Meduzę. Płaszczyk Mitry po stronie wewnętrznej często przedstawiano z wyobrażeniami ciał niebieskich.

W trakcie owego obrzędu Mitrze towarzyszą dwaj dadoforzy (młodzieńcy trzymający pochodnie): Cautes i Cautopates; jeden trzyma pochodnię zwróconą do góry, drugi trzyma pochodnię zwróconą do dołu. Symbolizują oni zrównanie dnia z nocą: Cautes ze wzniesioną pochodnią symbolizuje moment równonocy wiosennej, Cautopates z opuszczoną pochodnią symbolizuje równonoc jesienną. Dadoforzy ubrani są jak Mitra, w fakcie zaś, że przedstawiani są ze skrzyżowanymi nogami, doszukiwano się aluzji do punktu przecięcia równika z ekliptyką punktu wiosny i jesieni.

Poza Mitrą, bykiem i dadoforami na wyobrażeniach przedstawiających scenę tauroktonii widzimy jeszcze inne postacie: węża, koguta, kruka, skorpiona, czasem lwa i kielich. Jeśli chodzi o interpretację tych postaci, sprawa nie jest oczywista. Belgijski badacz mitraizmu Franz Cumont uważa, że chodzi tu o postacie z mitologii irańskiej; inni badacze, zwłaszcza ostatnio, uważali, że chodzi tu o symbole planet. Byk odpowiadałby zatem Bykowi – znakowi zodiaku; wąż – Wężowi; pies – Małemu Psu; skorpion – Skorpionowi; lew – Lwu, kielich zaś lub dzban – Wodnikowi; w gwiazdozbiorze Plejad w Byku widać miejsce, gdzie Mitra wraża sztylet w kark byka. Według Davida Ulansey’a cała scena tauroktonii wyobraża konstelację astronomiczną, w której punkt wiosny znajduje się w Byku[1].

Kult[edytuj | edytuj kod]

Jako bóstwo solarne Mitra odbierał cześć w niedzielę, dzień słońca (łac. Dies solis), stąd w językach europejskich: niem. Sonntagang. Sunday). Raz w roku wyznawcy składali mu w ofierze byka.

Upadek mitraizmu[edytuj | edytuj kod]

W przeciwieństwie do chrześcijaństwa w Cesarstwie Rzymskim mitraizm nie był prześladowany. Cesarz Aurelian wyniósł nawet mitraizm do rangi religii państwowej. Dopiero w roku 391, gdy cesarz Teodozjusz I uznał chrześcijaństwo za religię państwową, praktykowanie innych kultów zagrożone zostało karą śmierci. W rezultacie w krótkim czasie mitraizm zanikł. Na podstawie wykopalisk wiemy, że mitrea po prostu zostały porzucone; odnalezione zabytki sztuki mitraistycznej nie noszą najczęściej śladów zniszczenia. Tam, gdzie nad mitreami nadbudowano kościoły chrześcijańskie (np. rzymska bazylika San Clemente, kościół Santa Prisca), najczęściej mamy do czynienia ze zmianą praw do własności gruntu. Uszkodzenia mitreów powstały za sprawą prac budowlanych.

 

 

https://en.wikipedia.org/wiki/Mithraism

Mitraizm , znany również jako Mithraic mysteries , był tajemniczą religią skupioną wokół boga Mitry, który był praktykowany w Imperium Rzymskim od około 1 do 4 wieku ne. Religia była inspirowana perskim kultem boga Mitry ( Proto-indo-Iranian / Vedic Mitra ), chociaż greckie Mitry łączyły się z nowymi i wyróżniającymi się obrazami, a poziom ciągłości między praktyką perską i grecko-rzymską jest dyskutowany. [1] Tajemnice były popularne w rzymskim wojsku . [2]

Czciciele Mitry mieli złożony system siedmiu stopni inicjacji i wspólnych posiłków rytualnych. Inicjowani nazywają się syndexioi , ci „zjednoczeni przez uścisk dłoni”. [3]Spotkali się w podziemnych świątyniach , zwanych mitrae (pojedyncza mitraeum ), które przetrwały w dużej liczbie. Kult wydaje się mieć swoje centrum w Rzymie . [4]

Liczne znaleziska archeologiczne, w tym miejsca spotkań, pomniki i artefakty, przyczyniły się do nowoczesnej wiedzy o mitologii w całym Cesarstwie Rzymskim. [5] W ikony sceny Mitry pokazać mu rodzi się ze skały, ubój byka, a dzielenie się bankiet z Bogiem Sol (słońca). Około 420 stron opublikowało materiały związane z kultem. Wśród znalezionych przedmiotów znajduje się około 1000 inskrypcji, 700 przykładów sceny zabijania byków ( tauroktony ) i około 400 innych zabytków. [6] Oszacowano, że w Rzymie istniało co najmniej 680 mitrów . [7]Żadna pisemna narracja lub teologia z religii nie przetrwa; ograniczone informacje można uzyskać na podstawie napisów i krótkich lub przemijających odniesień w literaturze greckiej i łacińskiej . Interpretacja fizycznych dowodów pozostaje problematyczna i kwestionowana. [8]

Rzymianie uważali te tajemnice za źródła perskie i zoroastryjskie . Od wczesnych lat siedemdziesiątych dominujące stypendium odnotowało rozbieżności między perskim kultem Mitry a rzymskimi mitycznymi mitami. W tym kontekście mitraizm był czasami postrzegany jako rywal wczesnego chrześcijaństwa . [9]

Imię edytuj ]

Termin „mitraizm” jest współczesną konwencją. Pisarze epoki rzymskiej odnosili się do niej za pomocą zwrotów takich jak „Mithraic mysteries”, „mysteries of Mithras” lub „mysteries of the Persians”. [1] [10] Współczesne źródła czasami odwołują się do religii grecko-rzymskiej jako „mitologii rzymskiej” lub „mitologii zachodniej”, aby odróżnić ją od perskiego kultu Mitry. [1] [11] [12]

Etymologia Mitrasa edycja ]

Płaskorzeźba tauroktony mitycznych misteriów, Metz , Francja.

Nazwa Mitra (łacina, odpowiednik greckiego ” Μίθρας ” [13] ) jest formą Mitry , imieniem staro-perskiego boga [14] [15] – związku zrozumiałego dla uczonych mitrytycznych od czasów Franza Cumonta . [16] Pierwszym przykładem greckiej formy tej nazwy jest X -wieczna praca BCE autorstwa Xenophona , Cyropaedia , która jest biografią perskiego króla Cyrusa Wielkiego . [17]

Dokładna forma łacińskiego lub klasycznego greckiego słowa różni się ze względu na gramatyczny proces deklinacji . Istnieją dowody archeologiczne, że w języku łacińskim wyznawcy napisali mianowującą formę imienia boga jako „Mitry”. Jednak w greckim tekście Porfiriusza De  Abstinentia ( Περὶ ἀποχῆς ἐμψύχων ) znajduje się odniesienie do utraconych obecnie historii tajemnic mitrycznych autorstwa Euboulusa i Pallasa, których sformułowanie sugeruje, że autorzy ci nazwali „Mitrę” jako nieodłączne obce słowo. [18]

Powiązane nazwy bóstw w innych językach obejmują

Uważa się, że irański ” Mitra ” i sanskryt ” Mitra ” pochodzą z indo-irańskiego słowa mitra oznaczającego umowę / porozumienie / przymierze . [24]

Współcześni historycy mają różne koncepcje, czy nazwy te odnoszą się do tego samego boga, czy nie. John R. Hinnells napisał o Mitrze / Mitrze / Mitrze jako o jednym bóstwie czczonym w kilku różnych religiach. [25] Z drugiej strony, David Ulansey uważa, że ​​Mitry zabijające byczki są nowym bogiem, który zaczął być czczony w I  wieku pne, i któremu przypisano starą nazwę. [26]

Mary Boyce , badaczka starożytnych religii irańskich, pisze, że choć mitologia rzymskokatolicka wydaje się mieć mniej treści irańskich niż historycy zwykli myśleć, to jednak „jak sama nazwa Mithras pokazuje, ta treść miała pewne znaczenie”. [27]

Ikonografia edycja ]

Ulga Mitrasa jako pogromcy z Neuenheim w pobliżu Heidelbergu , oprawiona scenami z życia Mitry.

Wiele o kultach Mitry znane jest tylko z płaskorzeźb i rzeźb. Było wiele prób interpretacji tego materiału.

Kult mitrów w Imperium Rzymskim charakteryzował się obrazami boga rzeziĘ … cego byka. Inne obrazy Mitry znajdują się w rzymskich świątyniach, na przykład Mitry z bankiem z Solem oraz obrazy narodzin Mitry ze skały. Ale obraz zabijania byków (tauroktony) zawsze znajduje się w centralnej niszy. [28] Źródła tekstu do rekonstrukcji teologii stojącej za tą ikonografią są bardzo rzadkie. [29] (Zobacz sekcję Interpretacje sceny zabijania bykówponiżej.)

Praktyka obrazowania boga zabijającego byka wydaje się być specyficzna dla rzymskiego mitralizmu. Według Davida Ulanseya jest to „być może najważniejszy przykład” ewidentnej różnicy między tradycjami irańskimi a rzymskimi: „…  nie ma dowodów na to, że irański bóg Mitra kiedykolwiek miał coś wspólnego z zabiciem byka”. [30]

Scena zabijania byków edycja ]

W każdej mitraum głównym elementem była reprezentacja Mitry zabijającej świętego byka, akt zwany tauroktony. [A] [31] Obraz może być reliefem lub wolnostojącym, a szczegóły boczne mogą być obecne lub pominięte. Elementem centralnym jest Mithras odziana w anatolijski kostium w czapce frygijskiej ; który na kolanach wyczerpanej [32] byka, trzymając ją za nozdrza [32] lewą ręką i dźgając ją prawą. Gdy to robi, patrzy przez ramię na postać Sol. Pies i wąż zbliżają się do krwi. Skorpion chwyta genitalia byka. Kruk lata wokół lub siedzi na byku. Z jego ogona wychodzą trzy kłosy pszenicy, czasem z rany. Byk był często biały. Bóg siedzi na byku w nienaturalny sposób, a jego prawa noga ogranicza jego kopyta, a lewa noga jest zgięta i opiera się o grzbiet lub flankę byka. [33] Dwaj pochodnie są po obu stronach, ubrani jak Mitry, Cautes z pochodnią skierowaną w górę i Cautopates z pochodnią skierowaną w dół. [34] [35] Czasami Cautes i Cautopatesniosą pasterskich „oszustów” zamiast pochodni. [36]

Rzymska relief tauroktonii z Akwilei ( ok.  175  r., Kunsthistorisches Museum , Wiedeń)

Wydarzenie odbywa się w jaskini, w której Mithras niósł byka, po polowaniu, przejechaniu go i pokonaniu jego siły. [37] Czasami jaskinię otacza krąg, na którym pojawia się dwanaście znaków zodiaku. Poza grotą, u góry po lewej, znajduje się słońce Sol z płonącą koroną, często prowadzącą kwadrygę . Promień światła często sięga, by dotknąć Mithr. W prawym górnym rogu znajduje się Luna ze swoim sierpem księżyca, który może być przedstawiony jako prowadzący bigę . [38]

W niektórych przedstawieniach centralna tauroktonia jest otoczona serią dodatkowych scen po lewej, górnej i prawej stronie, ilustrujących wydarzenia z narracji Mitry; Mithry zrodzone ze skały, cud wody, polowanie i jazda byka, spotkanie z Solem, który klęka przed nim, ściskając dłonie u Sola i dzieląc się posiłkiem z bykami i wznosząc się do nieba rydwanem. [38] W niektórych przypadkach, jak ma to miejsce w przypadku ikony stiuku w mithraeum Santa Prisca w Rzymie, bóg pokazany jest jako bohater nago . [39]Niektóre z tych płaskorzeźb zostały skonstruowane tak, aby można je było obracać na osi. Z tyłu była kolejna, bardziej wyszukana scena ucztowania. Oznacza to, że scena zabijania byków została wykorzystana w pierwszej części uroczystości, a następnie ulga została zmieniona, a druga scena została wykorzystana w drugiej części uroczystości. [40] Poza główną ikoną kultu, kilka mitrów miało kilka wtórnych tauroktonów, a także kilka małych przenośnych wersji, prawdopodobnie przeznaczonych do prywatnego oddania. [41]

Bankiet edycja ]

Drugą najważniejszą sceną po tauroktonii w sztuce mitycznej jest tak zwana scena bankietowa. [42] Na scenie bankietowej widnieją Mithras i Sol Invictus, ucztujący na skórze ubitego byka. [42] Na specjalnej scenie bankietowej na reliefie Fiano Romano, jeden z pochodników wskazuje kaduceusz w kierunku podstawy ołtarza, gdzie pojawiają się płomienie. Robert Turcan argumentował, że skoro kaduceusz jest atrybutem Merkurego , aw mitologii Merkury jest przedstawiany jako psychopomp , wywoływanie płomieni w tej scenie odnosi się do depeszy ludzkich dusz i wyrażania doktryny Mitryków w tej sprawie. [43]Turcan również łączy to wydarzenie z tauroktony: krew zabitego byka wsiąkła w ziemię u podstawy ołtarza, a z krwi dusze są wywoływane przez kaduceusza w płomieniach. [43]

Narodziny z kamienia edycja ]

Mitry powstające ze skały ( Muzeum Narodowe Historii Rumunii )
Mitry zrodzone ze skały ( ok.  186 r  ., Termy Dioklecjana )

Mithras jest przedstawiany jako urodzony ze skały. Pokazany jest jako wychodzący ze skały, już w młodości, ze sztyletem w jednej ręce i latarką w drugiej. Jest nagi, stoi z nogami i ma na sobie frygijską czapkę. [44]

Istnieją jednak różnice. Czasami pokazuje się jako wychodzący z kamienia jako dziecko, aw jednym przypadku ma kulę w jednej ręce; czasem widać piorun. Istnieją również obrazy, w których płomienie strzelają ze skały, a także z czapki Mithry. Jeden posąg miał perforowaną podstawę, dzięki czemu mógł służyć jako fontanna, a podstawa drugiego ma maskę boga wody. Czasami Mithras ma również inne bronie, takie jak łuki i strzały, a są też zwierzęta takie jak psy, węże, delfiny , orły, inne ptaki, lew, krokodyle, homary i ślimaki. Na niektórych płaskorzeźbach znajduje się brodata postać zidentyfikowana jako Oceanus, bóg wody, a na niektórych są bogowie czterech wiatrów. W tych płaskorzeźbach cztery elementy mogą być przywoływane razem. Czasami zdają się również odgrywać rolę Victoria, Luna , Sol i Saturn . Zwłaszcza Saturn często widzi przekazanie sztyletu Mithrasowi, aby mógł wykonywać swoje potężne czyny. [44]

W niektórych przedstawieniach są również obecne Cautes i Cautopates; czasami są przedstawiani jako pasterze. [45]

W niektórych przypadkach widać amforę , a kilka przypadków pokazuje zmiany, takie jak poród jaj lub narodziny drzew. Niektóre interpretacje pokazują, że narodziny Mitry były celebrowane przez zapalanie pochodni lub świec. [44] [46]

Głowa Lwa z SidonMithraeum (500 CE, CIMRM 78 i 79; Louvre )

Figurka lwa edytuj ]

Rysunek leontokefaliny znaleziony w mitreum w Ostia Antica, Włochy (190 CE, CIMRM  312)

Jedną z najbardziej charakterystycznych i niezrozumiałych cech Tajemnic jest nagi lewogłowy, często spotykany w mitycznych świątyniach, nazwany przez współczesnych uczonych terminami opisowymi, takimi jak leontokefalina ( lewogłowy ) lub leontocephalus (głowa lwa).

Jego ciało jest nagim mężczyzną, splecione przez węża (lub dwa węże, jak kaduceusz ), z głową węża często spoczywającą na głowie lwa. Usta lwa są często otwarte, wywołując przerażające wrażenie. Jest zwykle reprezentowany jako posiadający cztery skrzydła, dwa klucze (czasem pojedynczy klucz) i berło w ręku. Czasami postać stoi na globusie z ukośnym krzyżem. Na postacie z mitycznego mitu Ostia Antica (po lewej CIMRM  312) cztery skrzydła niosą symbole czterech pór roku, a na jego piersi wygrawerowany jest piorun. U podstawy posągu znajduje się młotek i szczypce koguta i różdżki Vulcan i Merkurego ( kaduceusz). Odmiana tej samej postaci, ale z ludzką głową zamiast maski lwa, również jest znaleziona, ale jest rzadka. [47] [48]

Mimo że postacie z przewagą zwierząt są powszechne we współczesnych egipskich i gnostyckich reprezentacjach mitologicznych, nie znaleziono dokładnej liczby równoległej do figury mitotycznej leontocefaliny. [47]

Nazwisko postaci zostało odjęte z inskrypcji dedykacyjnych Arimanius , spolaryzowana forma imienia Ahriman – demoniczna postać w panteonie Zoroastrian. Arimanius znany jest z inskrypcji jako bóg w kulturze mitraicznej, jak widać na przykład w obrazach z Corpus Inscriptionum et Monumentorum Religionis Mithriacae (CIMRM), takich jak CIMRM  222 z Ostii, CIMRM  369 z Rzymu i CIMRM  1773 i 1775 z Pannonii. [49]

Niektórzy uczeni identyfikują lwa-człowieka jako Aiona , Zurvana , Kronosa lub Chronosa , podczas gdy inni twierdzą, że jest to wersja Zoroastryjskiego Ahrimana lub Aryamandy wedyjskiej . [50] Są również spekulacje, że figurą jest gnostycki demiurg , Ialdabaoth . [51] Chociaż dokładna tożsamość postaci lwów jest dyskutowana przez uczonych, w dużej mierze zgadza się, że bóg jest związany z czasem i zmianami sezonowymi. [52] Jednak okultysta, D. Jason Cooper, spekuluje wręcz przeciwnie, że postać z lwem nie jest bogiem, ale raczej reprezentuje stan duchowy osiągnięty na poziomie „adepta” Mitraizmu, stopnia Leona (lwa). [53]

Rytuały i kult edycja ]

Według MJ Vermaserena, mityczny Nowy Rok i urodziny Mitry miały miejsce 25 grudnia. [54] [55] Jednak Beck nie zgadza się z tym stanowczo. [56]Clauss stwierdza: „Mithraic Mysteries nie miały własnych publicznych ceremonii.” Festiwal Natalis Invicti , który odbył się 25 grudnia, był ogólnym świętem Słońca, a nie w żaden szczególny sposób związany z Tajemnicami Mitry. ” [57]

Mitraiczni inicjowani byli zobowiązani do złożenia przysięgi tajemnicy i poświęcenia [58], a niektóre rytuały zaliczające się do recitali katechizmu , w którym inicjatowi zadano serię pytań dotyczących symboliki inicjacji i musieli odpowiedzieć konkretnymi odpowiedziami. Przykład takiego katechizmu, najwyraźniej odnoszący się do klasy Leo, został odkryty w fragmentarycznym egipskim papirusie (P.Berolinensis 21196), [58] [59] i brzmi następująco:

Verso
[…] On powie: „Gdzie […]?”
„[…] jest tam zagubiony?” Mówić: ‚[…]’
[…] Powiedz: „Noc”. Powie: „Gdzie […]?”
[…] Powiedz: „Wszystkie rzeczy […]”
„[…] jesteś powołany?” Powiedz: „Ze względu na letni […]”
[…] stał się […] on / ona ma ognistych
‚[…] Czy otrzymaliście?’ Powiedz: „W jamie”. On powie: „Gdzie jest twój […]?”
„[…] [w] Leonteion.” On powie: „Czy opasz się […]?”
„[…] śmierć”. On powie: „Dlaczego, przepasawszy się, […]?”
[…] to [ma?] Cztery frędzle.
Recto
Bardzo ostry i […]
[…] dużo. On powie: ‚[…]?’
„[…] gorąca i zimna”. On powie: ‚[…]?’
„[…] czerwony […] bielizna”. On powie: „Dlaczego?” Mówić:
[…] czerwona granica; pościel jednak […]
„[…] został opakowany?” Powiedz: „Zbawiciela […]”
On powie: „Kto jest ojcem?” Powiedz: „Ten, który [rodzi] wszystko […]”
[Powie: „Jak się stałeś Lwem?” Powiedz: „Za […] ojca […]”
Powiedz: „Napój i jedzenie”. On powie: ‚[…]?’
[…] w siódemce […]

Niemal nie zachowało się mityczne pismo lub relacja z pierwszej ręki o jego wysoce tajnych rytuałach; [29] z wyjątkiem wspomnianej przysięgi i katechizmu oraz dokumentu znanego jako Mitralna liturgia , pochodzącego z IV wieku Egiptu, którego status jako tekstu mitrycznego został zakwestionowany przez uczonych, w tym przez Franza Cumonta . [60] [61] Ściany Mitraea były powszechnie bielone, a tam, gdzie to przetrwa, ma tendencję do przenoszenia obszernych repozytoriów graffiti ; a te, wraz z inskrypcjami na monumentach mitycznych, stanowią główne źródło tekstów mitycznych. [62]

Niemniej jednak z archeologii wielu Mitrajów wynika, że ​​większość rytuałów wiązano z ucztowaniem – ponieważ niemal zawsze znaleziono naczynia do jedzenia i resztki jedzenia. Obejmują one zarówno kości zwierząt, jak i bardzo duże ilości pozostałości owoców. [63] W szczególności obecność dużych ilości pestek wiśniowych miała tendencję do potwierdzania w połowie lata (koniec czerwca, początek lipca) jako pora szczególnie związana z uroczystościami mitycznymi. Virunum album , w formie wpisanego brązu tablica, rejestruje mitraizmu festiwal upamiętnienie jak odbywają się w dniu 26 czerwca 184. Beck twierdzi, że uroczystości religijne na tej daty wskazują na szczególne znaczenie poświęca się letnim przesileniem; ale ta pora roku zbiega się ze starożytnym rozpoznaniem maksimum słonecznego w środku lata, podczas gdy obserwowane są również identyczne pod względem ikonograficznym święta, takie jak lita , św. Jan i dżasi .

Na ucztach Mitraic inicjowani leżeli na kamiennych ławach ustawionych wzdłuż dłuższych boków Mitraeum – zazwyczaj może tam być miejsce dla 15 do 30 gości, ale bardzo rzadko dla wielu ponad 40 mężczyzn. [64] Jadłodajnie przeciwstawne, czyli triclinia , znajdowały się nad ziemią w prawie każdej świątyni lub sanktuarium religijnym w imperium rzymskim, a takie pokoje były powszechnie używane na ich regularne biesiady przez rzymskie „kluby” lub koledże . Święta mityczne przypuszczalnie spełniały bardzo podobną funkcję dla mitraistów, jak to zrobili koledzy dla osób uprawnionych do przyłączenia się do nich; rzeczywiście, od kwalifikacji do koledżu rzymskiegobyły ograniczone do konkretnych rodzin, miejscowości lub tradycyjnych zawodów, Mitraizm mógł po części funkcjonować jako kluby dla niezaklątanych. [65] Jednak rozmiar Mitraeum niekoniecznie świadczy o wielkości zboru. [66]

Każde Mithraeum miało kilka ołtarzy na dalszym końcu, pod reprezentacją tauroktony, a także powszechnie zawierało znaczną liczbę pomocniczych ołtarzy, zarówno w głównej komnacie Mitraeum, jak iw przedsionku lub narteksie . [67]Ołtarze te, o tradycyjnym rzymskim wzorze, noszą wymyślony inskrypcję dedykowaną od konkretnego wtajemniczonego, który poświęcił Mitrę ołtarzowi „w wypełnieniu przysięgi”, z wdzięcznością za otrzymane łaski. Spalone resztki zwierzęcych wnętrzności są powszechnie spotykane na ołtarzach głównych, co wskazuje na regularne stosowanie w celach ofiarnych. Jednak Mithraea nie wydają się być wyposażone w urządzenia do rytualnego uboju zwierząt ofiarnych (wysoce wyspecjalizowana funkcja w religii rzymskiej) i można domniemywać, że Mithraeum dokonałoby ustaleń dotyczących świadczenia tej usługi w współpraca z profesjonalnym ofiary [68] kultu obywatelskiego. Modlitwy były adresowane do Słońca trzy razy dziennie, a niedziela była szczególnie święta. [69]

Wątpliwe jest, czy mitraizm miał monolityczną i wewnętrznie spójną doktrynę. [70] Mogło się różnić w zależności od lokalizacji. [71] Ikonografia jest jednak stosunkowo spójna. [38] Nie miało dominującego sanktuarium ani kultowego centrum; i chociaż każdy Mitraeum miał własnych funkcjonariuszy i funkcjonariuszy, nie było centralnego organu nadzorczego. W niektórych mitraach, takich jak w Dura Europos , malowidła na ścianach przedstawiają proroków niosących zwoje, [72] ale żaden z imion mithrajskich mędrców nie jest znany, ani żadne odniesienie nie daje tytułu żadnego mitrycznego pisma świętego lub nauczania. Wiadomo, że intitaty mogą przenosić się ze stopniem z jednego Mithraeum do drugiego. [73]

Mitraeum edycja ]

Mitreum znaleziono w ruinach Ostia , Włochy .

Świątynie Mitry są zanurzone pod ziemią, pozbawione okien i bardzo charakterystyczne. W miastach piwnica bloku mieszkalnego może zostać przekształcona; gdzie indziej mogą zostać wykopane i przesklepione lub przekształcone z naturalnej jaskini. Mitraiczne świątynie są powszechne w imperium; chociaż nierównomiernie rozmieszczone, a znaczna ich liczba występuje w Rzymie , Ostii , Numidii , Dalmacji , Wielkiej Brytanii i na granicy Renu i Dunaju; podczas gdy jest nieco mniej powszechne w Grecji , Egipcie i Syrii . [74]Według Waltera Burkert, sekretna rytuał Mithriaca oznaczał, że mitraizm mógł być praktykowany tylko w mitraum. [75] Niektóre nowe znaleziska w Tienen pokazują dowody ucztowania na dużą skalę i sugerują, że tajemnicza religia mogła nie być tak tajemnicza, jak powszechnie wierzono. [66]

W przeważającej części, Mitraea wydają się być małe, zewnętrznie nierozróżnialne i tanio zbudowane; kult zazwyczaj woli stworzyć nowe centrum zamiast rozbudowywać istniejący. Mitraeum reprezentowało jaskinię, którą nosiła Mithras, a następnie zabiło byka; i gdzie nie można było uzyskać kamiennych sklepień, efekt byłby imitowany listwą i gipsem. Są one zwykle zlokalizowane w pobliżu źródeł lub strumieni; wydaje się, że świeża woda była potrzebna w niektórych mitycznych rytuałach, a do konstrukcji często włącza się basen. [76] Zwykle jest nartekslub przedsionka przy wejściu i często inne pomieszczenia pomocnicze do przechowywania i przygotowywania żywności. Zachowana mithraea przedstawia nam faktyczne fizyczne pozostałości struktur architektonicznych świętych przestrzeni kultu Mitraic. Mithraeum jest współczesną monetą, a mitrycy odnosili się do swoich świętych struktur jako speleum lub antrum (jaskinia), krypta (podziemny korytarz lub korytarz), fanum (święte lub święte miejsce), a nawet templum (świątynia lub przestrzeń sakralna). [77]

W swojej podstawowej formie mitraea były zupełnie inne od świątyń i sanktuariów innych kultów. W standardowym układzie rzymskich obrządków religijnych budynek świątyni funkcjonował jako dom dla boga, który miał być w stanie patrzeć przez otwarte drzwi i kolumnowy portyk, ofiarny kult oferowany był na ołtarzu ustawionym na otwartym dziedzińcu; potencjalnie dostępny nie tylko dla inicjowanych kultów, ale także dla colitorów lub nie-inicjowanych wyznawców. [78] Mitraea były antytezą tego. [79]

Stopnie inicjacji edycja ]

Sudie pod hasłem Mithras stwierdza się, że „nikt nie mógł być w nie wtajemniczony (tajemnice Mitry), dopóki nie okaże się święty i niezłomny, poddając się kilku stopniowym testom”. [80] Gregory Nazianzenodnosi się do „testy w tajemnicach Mitry”. [81]

Było siedem stopni wtajemniczenia w mitraizm, które zostały wymienione przez św. Hieronima. [82] Manfred Clauss stwierdza, że ​​liczba stopni, siedem, musi być połączona z planetami. Mozaika w Mithraeum of Felicissimus, Ostia Antica przedstawia te stopnie, z emblematami symbolicznymi, które są powiązane albo z klasami, albo są symbolami planet. Klasy mają także napis obok, polecający każdej klasie ochronę różnych planetarnych bogów. [83] W kolejności rosnącej ważności, oceny początkowe były następujące: [84]

Stopień Symbolika Bóstwo planety / opiekunów
Corax , Corux lub Corvex (kruk lub kruk) zlewka , kaduceusz Rtęć
Nymphus, Nymphobus ( Oblubieniec ) lampa , dzwonek ręczny , welon , kółeczko lub diadem Wenus
Mile (żołnierz) sakiewka , kask , lanca , bęben , pasek , napierśnik Mars
Lew ( lew ) batillum , sistrum , wieniec laurowy , pioruny Jowisz
Perses ( perski ) miecz haczykowaty ( harpe ), czapka frygijska , sierp , sierp księżyca i gwiazdy , proca , sakiewka Luna
Heliodromus ( sun-runner ) pochodnia , obrazy boga słońca Heliosa , bata , szaty Sol
Pater ( ojciec ) patera , mitra , laska pasterska , granat lub pierścień rubinowy , ornat lub peleryna , wyszukane szaty, klejnot pokryty metalicznymi nitkami Saturn
Uwaga: W powyższej tabeli, artykuł lub obraz linki do tytułów religijnych lub impedimenta są jedynieprzybliżone ilustracyjne, ponieważ będącdoustnie transmitowanego tajemniczej sekty, mało wiarygodne historycznewzmiankiprzetrwały. Jednak podobnewspółczesne artefaktyzostały zidentyfikowane, a w Mitraeum of Felicissimus wOstia Anticamozaika z II wieku przedstawia kilka mitycznych narzędzi i symboli, z których niektóre są pokazane w galerii poniżej:

Gdzie indziej, tak jak w Dura-Europos , graffiti Mithraic przetrwały dając listy członków, w których inicjowani Mitraeum są wymienieni z ich gatunkami Mitraic. W Virunum, lista członków lub album sacratorumbyła utrzymywana w formie tabliczki z napisami aktualizowanymi z roku na rok, w miarę inicjacji nowych członków. Odwołując się do tych list, możliwe jest śledzenie niektórych inicjowanych z jednego Mithraeum do drugiego; a także spekulacyjnie, aby zidentyfikować Mitraicznych inicjowanych z osobami z innych współczesnych list, takich jak listy służb wojskowych i listy wielbicieli nie-mitrycznych sanktuariów religijnych. Imiona inicjowanych znajdują się także w dedykowanych inskrypcjach ołtarzy i innych obiektów kultu. Clauss zauważył w 1990 r., Że ogólnie tylko około 14% nazwisk Mithriaków wpisanych przed 250 rne rozpoznało stopień wtajemniczenia – i tym samym zakwestionowało tradycyjny pogląd, że wszyscy inicjowani należeli do jednej z siedmiu klas. [85] Clauss dowodzi, że klasy reprezentowanej odrębną klasę księży sacerdotes. Gordon utrzymuje dawną teorię Merkelbacha i innych, szczególnie zwracając uwagę na takie przykłady, jak Dura, gdzie wszystkie nazwiska są związane z gatunkiem mitycznym. Niektórzy uczeni utrzymują, że praktyka mogła się różnić w czasie lub z jednego Mithraeum do drugiego.

Najwyższa ocena, pater , jest zdecydowanie najczęstszym znaleziskiem w dedykacjach i inskrypcjach – i wydaje się, że nie było niezwykłe, aby Mitraeum miało kilku mężczyzn z tą oceną. Często spotyka się formularz pater patrum (ojciec ojców), który wydaje się wskazywać na pater z podstawowym statusem. Istnieje kilka przykładów osób, najczęściej tych z wyższym statusie społecznym, przystępując do Mitreum ze stanu Pater – zwłaszcza w Rzymie podczas „ pogańskiego odrodzenia ” z 4 wieku. Sugerowano, że niektóre Mithraea mogły być przyznane honorowe Pater status współczulnych dygnitarzy. [86]

Wydaje się, że inicjacja do każdego stopnia była wymagana, aby przeprowadzić konkretny test lub test, [87] obejmujący narażenie na ciepło, zimno lub grożące niebezpieczeństwo. W Mitraeum w Carrawburghzidentyfikowano „mrowisko” z początku III wieku . Relacja o okrucieństwie imperatora Commodus opisuje jego zabawę, wprowadzając mithriackie inicjacje w morderczej formie. W późniejszym trzecim wieku wydaje się, że uchwalone próby zostały zniesione rygorystycznie, jako że „doły” były na wierzchu.

Wstęp do społeczności zakończył się uściskiem dłoni z pater , tak jak Mithras i Sol uścisnęli sobie dłonie. Inicjowani byli w ten sposób określani jako syndexioi (ci zjednoczeni handshake). Termin ten jest używany w inskrypcji autorstwa Proficentiusa [3] i wyszydzony przez Firmicus Maternus w De errore profanarum religionum , [88] chrześcijańskiej pracy IV wieku atakującej pogaństwo. [89] W starożytnym Iranie przyjęcie prawicy było tradycyjnym sposobem zawarcia traktatu lub oznaczającym pewne poważne porozumienie między dwiema stronami. [90]

Rytualne ponowne uchwalenia edycja ]

Rekonstrukcja mitraum z mozaiką przedstawiającą stopnie inicjacji

Działania najwybitniejszych bóstw w mitycznych scenach, Sol i Mitra, były naśladowane w rytuałach przez dwóch najstarszych oficerów w hierarchii kultu, Pater i Heliodromus . [91] Wtajemniczeni odbyli sakramentalny bankiet, powtarzając święto Mitry i Sola. [91]

W przeciwieństwie do współczesnych fantazji przedstawiających mitryczne rytuały, nie zawierały one kąpieli inicjowanych we krwi byka zabitego nad głową, nad otworem w suficie Mitraeum. Jest to opis chrześcijańskiego pisarza Prudentiusa , który atakował pogański rytuał Taurobolium , związany z kultem Magna Mater , a nie z Mitry. Nawet w tym kontekście współcześni uczeni odrzucają tekst Prudentiusa jako pogłoski i chrześcijańską propagandę.

Płaskorzeźby na filiżankę Znaleziono Mainz , [92] [93] wydaje się przedstawiają Mithraic inicjacji. Na kubku wtajemniczony jest przedstawiany jako wprowadzony w miejsce, w którym Pater usiadłby pod postacią Mitry z narysowanym łukiem. Towarzysząc wtajemniczonemu jest mistagog , który wyjaśnia wtajemniczonemu symbolizm i teologię. Uważa się, że Ryt odtworzenia tego, co zostało nazwane „Cudem Wody”, w którym Mitra wystrzeliwuje śrubę w skałę, a ze skały wynurza się woda.

Roger Beck postawił hipotezę trzeciego rytuału mitrycznego w procesji, opartego na miseczce Mainz i Porphyrys. Scena ta, zwana „Procession of the Sun-Runner”, pokazuje Heliodromus eskortowany przez dwie postacie przedstawiające Cautesa i Cautopatesa (patrz poniżej) i poprzedzony przez inicjatora stopnia Mileprowadzącego rytualne uchwalenie słonecznej podróży wokół mitraeum, która miał reprezentować kosmos. [94]

W związku z tym argumentowano, że większość mitycznych obrzędów polegała na ponownym uchwaleniu przez inicjatorów epizodów narracji Mitry [95] narracji, której głównymi elementami były: narodziny z kamienia, uderzanie wody z kamienia strzałą strzały, zabicie byka, poddanie się Mita, Mitry i Sol ucztujące na byku, wejście Mitry do nieba w powozie. Zauważalną cechą tej narracji (i jej regularnego przedstawiania w zachowanych zestawach płaskorzeźb płaskich) jest brak kobiecych osobistości (jedynym wyjątkiem jest obserwowanie przez Luna tauroktonii w górnym rogu naprzeciwko Heliosa ). [96]

Członkostwo edycja ]

Tylko męskie imiona pojawiają się w zachowanych wpisanych listach członków. Historycy, w tym Cumont i Richard Gordon, doszli do wniosku, że kult był przeznaczony tylko dla mężczyzn. [97] [98]

Starożytny naukowiec Porfiriusz odnosi się do żeńskich inicjowanych w mitycznych obrzędach. [2] Historyk A.  S. Geden z początku XX wieku pisze jednak, że może to wynikać z nieporozumienia. [2] Według Geden, podczas gdy udział kobiet w rytuale nie był nieznany w kultach wschodnich, dominujący wpływ militarny w mitraizmie sprawia, że ​​jest to mało prawdopodobne w tym przypadku. [2] Niedawno zasugerował David Jonathan: „Kobiety były zaangażowane w grupy mitraistyczne przynajmniej w niektórych miejscach imperium”. [99]

Żołnierze byli silnie reprezentowani wśród Mitraistów, a także kupcy, celnicy i drobni biurokraci. Nieliczni, jeśli w ogóle, inicjowani pochodzili z wiodących rodzin arystokratycznych lub senatorskich, aż do „pogańskiego odrodzenia” w połowie IV wieku; ale zawsze istniała znaczna liczba wyzwoleńców i niewolników. [100]

Etyka edycja ]

Clauss sugeruje, że oświadczenie Porfiriusza, że ​​ludzie inicjowani do klasy Lwa muszą trzymać ręce z dala od wszystkiego, co przynosi ból i krzywdę i jest nieczyste, oznacza, że ​​moralne żądania zostały złożone na członków zborów. [101] Fragment w Cezarach Juliana Apostaty odnosi się do „przykazań Mitry”. [102] Tertulian w swoim traktacie „O koronie wojskowej” odnotowuje, że Mitraiści w armii zostali oficjalnie zwolnieni z noszenia świątecznych koronek na podstawie Mitraicznego rytuału inicjacyjnego, który obejmował odrzucenie proponowanej korony, ponieważ „jedyną koroną była Mitra” . [103]

Historia i rozwój edycja ]

Mithras before the Mysteries edycja ]

Mithras-Helios, z promieniami słonecznymi iw irańskim stroju, [104] z Antiochusem I z Commagene . ( Mt. Nemrut , I wiek pne)

Według archeologa Maartena Vermaserena,  dowody z Kwietnia pierwszego wieku z Commagene demonstrują „cześć dla Mitry”, ale nie odnoszą się do „tajemnic”. [105]W kolosalnym posągu wzniesionym przez króla Antiochusa I (69-34 pne) na Górze Nemrut , Mithras jest bez brody, nosząc czapkę frygijską [4] [106] (lub podobny stroik, tiarę perską ), w języku irańskim ( Parthian) [104] i początkowo zasiadł na tronie wraz z innymi bóstwami i samym królem. [107]Na tyłach tronu znajduje się napis w języku greckim, który zawiera nazwę Apollo Mithras Helios w dopełniaczu (Ἀπόλλωνος Μίθρου Ἡλίου). [108] Vermaseren także donosi o kulcie Mitry w III wieku pne. Fayum. [109] RD Barnett twierdził, że królewska pieczęć króla Saussatar z Mitanni z c . 1450 pne. przedstawia tauronitarne Mitry. [110]

Początki rzymskiego mitrizmu edycja ]

Początki i rozprzestrzenianie się Tajemnic były intensywnie dyskutowane wśród naukowców i istnieją radykalnie różne poglądy na te tematy. [111] Według Claussa tajemnice Mitry nie były praktykowane aż do I wieku ne. [112] Według Ułansey, najwcześniejsze dowody na tajemnice Mithraic pojawiają się w połowie I wieku pne: historyk Plutarch mówi, że w 67 pne piraci Cylicji (prowincja na południowo-wschodnim wybrzeżu Azji Mniejszej) byli praktykowanie „tajnych rytuałów” Mitry. [113] Jednak według Danielsa, czy to wszystko związane jest z pochodzeniem tajemnic, jest niejasne. [114]Unikalne podziemne świątynie lub Mitraea pojawiają się nagle w archeologii w ostatniej ćwierci I wieku ne. [115]

Najwcześniejsza archeologia edycja ]

Inskrypcje i zabytki związane z Mithraic Mysteries zostały skatalogowane w dwu-tomowym dziele Maartena J. Vermaserena, Corpus Inscriptionum et Monumentorum Religionis Mithriacae (lub CIMRM ). [116] Najwcześniejszym pomnikiem Mithrasa zabijającego byka uważa się CIMRM  593, znaleziony w Rzymie. Nie ma daty, ale napis mówi nam, że został poświęcony przez pewnego Alcimusa, stewarda T. Klaudiusza Liwianusa. Vermaseren i Gordon uważają, że ten Liwianus jest pewnym Liwianem, który był dowódcą gwardii pretoriańskiej w 101 roku ne, co dawałoby najwcześniejszą datę 98-99 ne. [117]

Ołtarz wotywny z Alba Iulia w dzisiejszej Rumunii, poświęcony Invicto Mythrae w wypełnieniu ślubu votum )

Pięć małych płytek z terakoty postaci trzymającej nóż nad bykiem wydobyto w pobliżu Kercz na Krymie , datowane przez Besków i Claussa na drugą połowę I ​​wieku pne, [118] i przez Becka na 50 pne-50 ne. Mogą to być najwcześniejsze tauroczemy, jeśli zostaną zaakceptowane jako obrazy Mitry. [119] Postać zabijana przez byka nosi czapkę frygijską, ale Beck i Beskow opisują ją inaczej, niż w odróżnieniu od standardowych przedstawień tauroktony. Innym powodem braku połączenia tych artefaktów z Mithraic Mysteries jest to, że pierwsza z tych tabliczek została znaleziona w kobiecym grobowcu. [120]

Ołtarz lub blok od SS. Pietro e Marcellino na Eskwilinie w Rzymie został wpisany dwujęzycznym napisem przez imperialnego wyzwoleńczyka T. Flaviusa Hyginusa, prawdopodobnie w latach 80-100 ne. Jest dedykowany Sol Invictus Mithras . [121]

CIMRM  2268 to złamana podstawa lub ołtarz z Novae / Steklen w Moesia Inferior, z datą 100 CE, przedstawiający Cautesa i Cautopatesa.

Inna wczesna archeologia zawiera grecką inskrypcję z Venosi przez aktora Sagaris prawdopodobnie od 100 do 150 rne; cedr Sydona poświęcony przez kapłana Theodota od Mitry do Asklepiosa, 140-141 ne; i najwcześniejszy wojskowy napis, C. Sacidius Barbarus, centurion XV Apolinarego, z brzegu Dunaju w Carnuntum , prawdopodobnie przed 114 ne. [122]

Według CMDanielsa inskrypcja Carnuntum jest najwcześniejszą misyjną dedykacją z regionu Dunaju, która wraz z Włochami jest jednym z dwóch regionów, w których mitraizm po raz pierwszy uderzył w korzeń. [123] Najwcześniejsze datowalne Mithraeum poza Rzymem pochodzi z 148 rne. [124] Mithraeum w Caesarea Maritima jest jedynym w Palestynie, a data jest wywnioskowana. [125]

Najwcześniejsze kultowe miejsca edycja ]

Według Rogera Becka, potwierdzone lokalizacje kultu rzymskiego w najwcześniejszej fazie (około 80 120 ne) są następujące: [126]

Mitraea datowalna z garncarstwa

Datowalne dedykacje

Literatura klasyczna o Mitrach i tajemnicach edycja ]

Mithras and the Bull: Ten fresk z mitraum w Marino we Włoszech (trzeci wiek) pokazuje tauroktony i niebiańską podszewkę peleryny Mitry.

Według Boyce’a najwcześniejsze literackie odniesienia do tajemnic pochodzą od łacińskiego poety Statiusza, około 80 r. I Plutarcha (około 100 r.). [127]

Statius edycja ]

Tebaida (ok. 80 ne [128] ) poemat przez Statiusem , obrazy Mitra w grocie zapasy z czegoś, co ma rogów. [129] Kontekst jest modlitwą do boga Phoebusa . [130]Jaskinia opisana jest jako persei , która w tym kontekście jest zwykle tłumaczona na perski ; jednak według tłumacza J.  H. Mozley dosłownie oznacza Persean , odnosząc się do Persesa , syna Perseusza i Andromedy , [128] to Perses jest przodkiem Persów według greckiej legendy. [131]

Plutarch edycja ]

Grecki biograf Plutarch (46-127 AD) mówi, że „tajne tajemnice … Mitry” były praktykowane przez piratów Cylicji , nadmorskiej prowincji na południowym wschodzie Anatolii , którzy byli aktywni w I wieku pne: „Oni również Ofiarowałem dziwne ofiary, te z Olimpu, i celebrowali pewne tajne tajemnice, wśród których Mitry trwają do dziś, będąc początkowo przez nich ustanowione „. [132] Wspomina, że ​​piraci byli szczególnie aktywni w czasie wojen mithridatic (między Republiką Rzymską a królem Mitrydates VI Pontu ), w których popierali króla. [132]Związek między Mitrydates a piratami jest również wspominany przez starożytnego historyka Appiana . [133] Komentarz do Vergila z IV wieku według Serviusa mówi, że Pompejusz załatwił niektórych z tych piratów w Kalabrii na południu Włoch. [134]

Dio Cassius edycja ]

Historyk Dio Cassius (II-III wne) opowiada, jak przemawiano za Mitrę podczas wizyty w Rzymie Tiridatesa I w Armenii podczas panowania Nerona . (Tiridates był synem Vononesa II z Partii , a jego koronacja przez Nerona w 66 r. Potwierdzała koniec wojny między Partią a Rzymem.) Dio Cassius pisze, że Tiridates, gdy miał otrzymać koronę, powiedział rzymskiemu cesarzowi że czcił go „jako Mitrę”. [135] Roger Beck uważa, że ​​to możliwe, że ten epizod przyczynił się do powstania mitralizmu jako popularnej religii w Rzymie. [136]

Porfir edytuj ]

Mozaika (I wne) przedstawiająca Mithry wyłaniające się z jego jaskini i otoczone przez Cautesa i Cautopatesa ( Walters Art Museum )

Filozof Porfiriusz (III-IV wne) opisuje początki Misteriów w swojej pracy De antro nympharum (Jaskinia nimf). [137] Powołując Eubulusa jako jego źródło, Porphyry pisze, że oryginalna świątynia Mitry była naturalną jaskinią, zawierającą fontanny, które Zoroaster znalazł w górach Persji. Dla Zoroastra ta jaskinia była obrazem całego świata, więc poświęcił ją Mithras, stwórcy świata. Później w tej samej pracy Porfir łączy Mitrę i byka z planetami i znakami gwiezdnymi: sam Mithras jest powiązany ze znakiem Barana i planety Mars , podczas gdy byk jest związany z Wenus .[138]

Porphyry zbliża się do śmierci kultowej, a Robert Turcan rzucił wyzwanie twierdzeniu, że wypowiedzi Porphyry’ego o Mitraizmie są trafne. Jego przypadek jest daleki od reprezentowania tego, co wierzyli Mitraiści, są one jedynie reprezentacją przez neoplatonistów tego, co im pasowało pod koniec IV wieku do czytania tajemnic. [139]Merkelbach i Beck uważają jednak, że dzieło Porfiriusza „jest w istocie zabarwione doktrynami Tajemnic”. [140] Beck utrzymuje, że klasyczni uczeni zaniedbali dowody Porphyry’ego i przyjęli niepotrzebnie sceptyczny pogląd na temat Porfiru. [141] Według Becka, De Antro Porphyry’egojest jedynym jasnym tekstem pochodzącym ze starożytności, który mówi nam o intencji Mithriac Mysteries i jak ten zamiar został zrealizowany. [142] David Ulansey uważa, że ​​ważne jest, aby Porfir „potwierdził … że astralne koncepcje odegrały ważną rolę w mitrachmie”. [143]

Mithras Liturgy edycja ]

W późniejszej starożytności greckie imię Mitry ( Μίθρας  ) występuje w tekście znanym jako ” Liturgia Mitralna „, część paryskiego greckiego magicznego Papirusu (Paris Bibliothèque Nationale Suppl. Gr. 574); tutaj Mitras otrzymuje epitet „wielkiego boga” i jest utożsamiany z bogiem słońca Heliosem . [144] [145] Między uczonymi były różne poglądy na to, czy ten tekst jest wyrazem mitraizmu jako takiego. Franz Cumont twierdził, że tak nie jest; [146] Marvin Meyer uważa, że ​​tak; 147, podczas gdy Hans Dieter Betz traktuje to jako syntezę greckich, egipskich i mitrycznych tradycji.[148] [149]

Nowoczesna debata na temat początków edytuj ]

Hipoteza Cumonta: z perskiej religii państwowej edycja ]

Augustan -era wklęsłegoprzedstawiający tauroctony ( Walters Art Museum )

Ulga 4-ty wiek inwestytury Sasaniankróla Ardashir II . Mithra stoi na kwiecie lotosu po lewej trzymając się kratownicy . [104]

Stypendium na Mithras zaczyna się od Franza Cumonta , który opublikował dwu-tomowy zbiór tekstów źródłowych i wizerunków zabytków w języku francuskim w 1894 roku 1900, Textes et monuments figurés relatifs aux mystères de Mithra [Francuski: Teksty i zabytki ilustrowane odnoszące się do tajemnic Mitry ] . [150] Angielskie tłumaczenie części tego dzieła zostało opublikowane w 1903 r. Pod tytułem The Mysteries of Mithra . [151] Hipoteza Cumonta, jak podsumowuje to autor na pierwszych 32 stronach jego książki, była taka, że ​​religia rzymska była „rzymską formą Mazdaizmu ” [152].perska religia państwowa, rozpowszechniana ze Wschodu. Zidentyfikował starożytne aryjskie bóstwo, które pojawia się w literaturze perskiej jako Mitra z hinduskim bogiem Mitra wedyjskich hymnów. [153] Według Cumonta, bóg Mitra przybył do Rzymu „w towarzystwie dużej reprezentacji Panteonu Mazdowskiego”. [154] Cumont uważa, że ​​podczas gdy tradycja „uległa pewnej modyfikacji na Zachodzie … zmiany, które dotknęły, były w dużej mierze powierzchowne”. [155]

Krytyka i ponowna ocena Cumont edycja ]

Teorie Cumonta zostały poddane ostrej krytyce ze strony Johna R. Hinnellsa i RL Gordona na Pierwszym Międzynarodowym Kongresie Studiów Mitycznych, który odbył się w 1971 roku. [156] John Hinnells nie chciał całkowicie odrzucić idei irańskiego pochodzenia [157], ale napisał: ” musimy teraz dojść do wniosku, że jego rekonstrukcja po prostu nie przetrwa, nie otrzyma żadnego wsparcia od irańskiego materiału i jest w rzeczywistości w konflikcie z ideami tej tradycji, ponieważ są one reprezentowane w istniejących tekstach. Przede wszystkim jest to teoretyczna rekonstrukcja, która nie zgadza się z rzeczywistą ikonografią rzymską. ” [158]Omówił rekonstrukcję sceny zabójstwa Cumonta i stwierdził, że „wizerunek Mitry przekazany przez Cumonta nie jest poparty jedynie tekstami irańskimi, ale jest w poważnym konflikcie ze znaną teologią irańską”. [159] Inna praca RL Gordona dowodziła, że ​​Cumont poważnie zniekształcił dostępne dowody, zmuszając materiał do dostosowania się do jego wcześniej ustalonego modelu zoroastryjskiego pochodzenia. Gordon zasugerował, że teoria pochodzenia perskiego jest całkowicie nieważna i że mithrajskie tajemnice na Zachodzie są całkowicie nowym stworzeniem. [160]

Podobny pogląd wyraził Luther H. Martin: „Oprócz nazwy samego boga, innymi słowy, Mitraizm wydaje się rozwinąć w dużej mierze i dlatego najlepiej zrozumieć z kontekstu kultury rzymskiej.” [161]

Jednakże, według Hopfe, „wszystkie teorie pochodzenia mitraizmu potwierdzają związek, jakkolwiek niejasny, z figurą Mitry / Mitry starożytnej aryjskiej religii”. [21]Reporting na II Międzynarodowym Kongresie Studiów Mitycznych, 1975, Ugo Bianchi mówi, że chociaż z zadowoleniem przyjmuje „skłonność do kwestionowania w kategoriach historycznych relacji między mitrą wschodnią i zachodnią”, to „nie powinno oznaczać zatarcia tego, co było jasne dla Rzymianie, że Mithras był „perskim” (w szerszej perspektywie: bogiem indo-irańskim). [162]

Boyce stwierdza, że ​​”nie przedstawiono żadnego zadowalającego dowodu, który wskazywałby, że przed Zoroastrem istniała koncepcja najwyższego boga wśród Irańczyków, lub że wśród nich Mitra – lub jakakolwiek inna boskość – kiedykolwiek cieszyła się odrębnym kultem jego własnej na zewnątrz ich starożytnych lub ich panteonów zoroastryjskich. ” [163] Jednakże, jak również mówi, że chociaż ostatnie badania zminimalizowały irańskie aspekty samoświadomej religii perskiej „przynajmniej w formie, którą osiągnęła w Imperium Rzymskim”, nazwa Mithras wystarczy, aby pokazać „że ten aspekt ma pewne znaczenie „. Mówi też, że „perskie przynależenie do Misteriów jest potwierdzone w najwcześniejszych odniesieniach literackich do nich”. [27]

Beck mówi nam, że od lat siedemdziesiątych uczeni generalnie odrzucali Cumonta, ale dodaje, że ostatnie teorie na temat tego, jak zaratusztrianizm był w okresie PŻ, teraz umożliwiają jakąś nową formę transferu wschód-zachód Cumonta. [164] Mówi to

nie ma bezpośrednich i wyraźnych dowodów na przewoźników takich doktryn. … Do pewnego stopnia irański paradygmat Cumonta, zwłaszcza w zmodyfikowanej formie Turcana, jest z pewnością prawdopodobny. „[165] [166] [167]

Mówi także, że „stary model formacji Cumontian i Anatolii … nie jest w żadnym wypadku martwy – ani nie powinien”. [168]

Nowoczesne teorie edycja ]

Płaskorzeźba przedstawiająca tauroktony. Mithras jest przedstawiony patrząc na Sol Invictus, gdy zabija byka. Sol i Luna pojawiają się na górze reliefu.

Beck teoretykuje, że kult został stworzony w Rzymie przez jednego założyciela, który posiadał pewną wiedzę o greckiej i orientalnej religii, ale sugeruje, że niektóre z użytych idei mogły przejść przez hellenistyczne królestwa. Zauważa, że ​​”Mitry – co więcej, Mitra, która została utożsamiana z greckim boga Słońca Heliosem ” była wśród bogów synkretycznego grecko-ormiańsko-irańskiego kultu królewskiego w Nemrut , założonym przez Antiochusa I w Commagene w połowie I wieku pne. [169] Proponując teorię, Beck twierdzi, że jego scenariusz można uznać za Cumontian na dwa sposoby. Po pierwsze dlatego, że wygląda ponownie na Anatolię i Anatolian, a co ważniejsze, ponieważ powraca do metodologii zastosowanej po raz pierwszy przez Cumonta.[170]

Merkelbach sugeruje, że jego tajemnice zostały w istocie stworzone przez konkretną osobę lub osoby [171] i stworzone w określonym miejscu, mieście Rzymu, przez kogoś ze wschodniej prowincji lub państwa granicznego, który szczegółowo poznał irańskie mity, w które wpadł jego nowe stopnie inicjacji; ale musiał być grecki i grecki, ponieważ włączył do niego elementy greckiego platonizmu . Mity, jak sugeruje, zostały prawdopodobnie stworzone w środowisku cesarskiej biurokracji i dla jej członków. [172] Clauss ma tendencję do wyrażenia zgody. Beck nazywa to „najbardziej prawdopodobnym scenariuszem” i stwierdza: „Do tej pory mitraizm był traktowany tak, jakby w jakiś sposób ewoluował Topsy– podobnie jak w przypadku jego irańskiego prekursora – najbardziej nieprawdopodobny scenariusz, kiedy zostanie to wyraźnie powiedziane. ” [173]

Archeolog Lewis M. Hopfe zauważa, że ​​w rzymskiej Syrii istnieją tylko trzy Mitra , w przeciwieństwie do dalszego Zachodu. Pisze: „Archeologia wskazuje, że mitologia rzymska miała swoje epicentrum w Rzymie … w pełni rozwinięta religia znana jako Mitraizm zaczęła się w Rzymie i została przywieziona do Syrii przez żołnierzy i kupców”. [4]

Biorąc odmienny pogląd od innych współczesnych uczonych, Ulansey dowodzi, że tajemnice Mitraic zaczęły się w świecie grecko-rzymskim jako religijna odpowiedź na odkrycie przez greckiego astronoma Hipparcha astronomicznego zjawiska precesji równonocy – odkrycie, które wyniosło odkrywając, że cały kosmos poruszał się w nieznany dotąd sposób. Ten nowy kosmiczny ruch, jak sugeruje, został dostrzeżony przez twórców mitralizmu jako wskazujący na istnienie potężnego nowego boga zdolnego do przesuwania kosmicznych sfer i tym samym kontrolowania wszechświata. [174]

Jednak ADH Bivar , LA Campbell i G. Widengren różnie argumentowali, że mitologia rzymska stanowi kontynuację jakiejś formy kultu Mitry w Iranie. [175]

Według Antonia Tripolitis, mitologia rzymska wywodzi się z wedyjskich Indii i nabrała wielu cech kultur, które napotkała w swojej podróży na zachód. [176]

Michael Speidel, który specjalizuje się w historii wojskowości, łączy Mithras z bogiem Słońca Orionem . [177]

Późniejsza historia edycja ]

Pierwsza ważna ekspansja tajemnic w Imperium zdaje się odbywać dość szybko, pod koniec panowania Antoninusa Piusa (ok. 121 ne, d. 180 ne) i pod kierunkiem Marka Aureliusza . W tym czasie istniały wszystkie kluczowe elementy tajemnic. [178]

Mitraizm osiągnął apogeum swojej popularności w II i III wieku, rozprzestrzeniając się na „zadziwiającą” stopę w tym samym czasie, gdy kult Sol Invictus został włączony do sponsorowanych przez państwo kultów. [179] W tym czasie pewien Pallas poświęcił Mithrasowi monografię, a nieco później Euboulus napisał Historię Mitry , chociaż obie prace są teraz zagubione. [180] Zgodnie z IV wieku Historia Augusta , cesarz Commodus uczestniczył w jego tajemnicach [181], ale nigdy nie stał się jednym z kultów państwowych. [182]

Historyk Jacob Burckhardt pisze:

Mitra jest przewodnikiem dusz, które prowadzi z ziemskiego życia, do którego powrócili z powrotem do światła, z którego wydali … To nie tylko z religii i mądrości Wschodu i Egiptu, a jeszcze mniej z chrześcijaństwa, że pogląd, że życie na ziemi było jedynie przejściem do wyższego życia, pochodzi od Rzymian. Ich własna udręka i świadomość starzenia się uczyniły ją wystarczająco jasną, że ziemskie istnienie było wszystkim trudem i goryczą. Kult Mitr staje się jednym i być może najbardziej znaczącym spośród religii odkupienia w pogarszającym się pogaństwie. [183]

Koniec mitologii rzymskiej edycja ]

Trudno wyśledzić, kiedy kult Mitry dobiegł końca. Beck stwierdza, że ​​”Na początku [czwartego] wieku religia była tak dobra, jak umarła w całym imperium”. [184] Napisy z IV wieku są nieliczne. Clauss stwierdza, że ​​inskrypcje pokazują Mithras jako jeden z kultów wymienionych na inskrypcjach rzymskich senatorów, którzy nie nawrócili się na chrześcijaństwo, w ramach „pogańskiego odrodzenia” wśród elity. [185]Ulansey twierdzi, że „mitraizm podupadł wraz z dojściem do władzy chrześcijaństwa, aż do początku piątego wieku, kiedy chrześcijaństwo stało się wystarczająco silne, by eksterminować przez rywalizujące ze sobą siły religijne, takie jak mitraizm”. [186]Według Speidla chrześcijanie walczyli zaciekle z tym budzącym lęk wrogiem i stłumili go w IV  wieku. Niektóre mitryczne sanktuaria zostały zniszczone, a religia nie była już kwestią osobistego wyboru. [187] Według Lutra H. Martina, rzymska mitologia dobiegła końca z antypogańskimi dekretami chrześcijańskiego cesarza Teodozjusza w ostatniej dekadzie IV  wieku. [188]

W niektórych mitraach, które zostały znalezione pod kościołami, na przykład mithraeum z Santa Prisca i mithraeum San Clemente , plan ziemi kościoła został wykonany w taki sposób, aby symbolizować dominację chrześcijaństwa nad mitrializmem. [189] Według Marka Humphriesa, umyślne ukrywanie mitycznych przedmiotów kultu w niektórych obszarach sugeruje, że podjęto środki ostrożności przeciwko chrześcijańskim atakom. Jednak w obszarach takich jak granica nadreńska względy czysto religijne nie mogą wyjaśnić końca mitraizmu, a najazdy barbarzyńców mogły również odegrać pewną rolę. [190]

Nie ma praktycznie żadnego dowodu na kontynuację kultu Mitry w V  wieku. W szczególności duża liczba monet wotywnych złożonych przez wiernych została odzyskana w Mitraeum w Pons Sarravi (Sarrebourg) w Gallia Belgica, w serii, która biegnie od Gallienusa (253-268) do Teodozjusza I (379-395). Rozrzucono je po podłodze, gdy mitraum zostało zniszczone, ponieważ chrześcijanie najwyraźniej uważali monety za zanieczyszczone, a zatem zapewniają wiarygodne daty funkcjonowania mitraum. [191] Nie można wykazać, że jakikolwiek mitraum nadal używany w V  wieku. Seria monet we wszystkich Mitraea kończy się najpóźniej pod koniec IV  wieku. Kult zniknął wcześniej niżIsis . Izyda była wciąż pamiętana w średniowieczu jako pogańskie bóstwo, ale Mithras została już zapomniana w późnej starożytności. [192]

Franz Cumont stwierdził w swojej książce, że Mitraizm mógł przetrwać w niektórych odległych kantonach Alp i Wogezów w V  wieku. [193]

” John, Lord Chamberlain „, seria historycznych powieści kryminalnych z lat 1999-2014 , przedstawia tajną społeczność mithraistów wciąż aktywną w sądzie Justyniana , ale nie ma historycznych dowodów na tak późne przetrwanie religii.

Interpretacje sceny zabijania byków edycja ]

Niezwykła tauroktonia w Muzeum Narodowym Brukenthal

Według Cumonta obraz tauroktony był grecko-rzymską reprezentacją wydarzenia w kosmogonii zoroastryjskiej opisanego w IX-wiecznym tekście zoroastryjskim, Bundahishn . W tym tekście zły duch Ahriman (nie Mitra) zabija pierwotne stworzenie Gavaevodata , które jest reprezentowane jako bydło. [194] Cumont utrzymywał, że musiała istnieć wersja tego mitu, w której Mithras, nie Ahriman, zabił bydło. Ale według Hinnellsa żaden taki wariant mitu nie jest znany i że jest to jedynie spekulacja: „W żadnym znanym tekście irańskim [ani Zoroastrianin, ani in.] Mithra nie zabija byka”. [195]

David Ulansey znajduje astronomiczne dowody z samego mitraum. [196] Przypomina nam, że platoński pisarz Porphyry napisał w III  wne, że jaskiniowa świątynia Mitraea przedstawiła „obraz świata” [197] i że Zoroaster poświęcił jaskinię przypominającą świat sfabrykowany przez Mitrę. [137]Sufit w Caesarea Maritima Mithraeum zachowuje ślady niebieskiej farby, co może oznaczać, że sufit został namalowany w celu zobrazowania nieba i gwiazd. [198]

Beck podał następującą niebiańską anatomię Tauroktony: [199]

Składnik Tauroctony Niebiański odpowiednik
Byk Byk
Sol Słońce
Luna Księżyc
Pies Canis Minor , Canis Major
Wąż Hydra , Serpens , Draco
Kruk Corvus
Skorpion Scorpius
Kłos pszenicy (na ogonie byka) Spica
Bliźnięta Cautes i Cautopates Bliźnięta
Lew Lew
Krater Krater
Jaskinia Wszechświat

Zaproponowano kilka niebiańskich tożsamości dla samego Tauroctonous Mithras ™. Beck podsumowuje je w poniższej tabeli. [200]

Uczony Identyfikacja
Bausani, A. (1979) TM związane z Leo, w tym, że tauroktony są rodzajem starożytnego motywu bojowego Lwa-byka (Leo-Taurus).
Beck, RL (1994) TM = Słońce w Leo
Insler, S. (1978) zabijanie byków = ustawienie heliakalne Byka
Jacobs, B. (1999) zabijanie byków = ustawienie heliakalne Byka
North, JD (1990) TM = ustawienie Betelgeuse (Alpha Orionis), jego nóż = ustawienie Triangulum , jego płaszcz = ustawienie Capella (Alpha Aurigae).
Rutgers, AJ (1970) TM = Słońce, Bull = Księżyc
Sandelin, K.-G. (1988) TM = Auriga
Speidel, MP (1980) TM = Orion
Ulansey, D. (1989) TM = Perseusz
Weiss, M. (1994, 1998) TM = Nocne niebo

Sol i Mithras w bankietach z Luną i bliźniaczymi bóstwami Cautes i Cautopates, jego pomocnicy (strona  B dwustronnego reliefu z marmuru z Rzymu, II lub III  wne)

Ulansey zaproponował, że Mitra pochodzi z konstelacji Perseusza , która znajduje się tuż nad Bykiem na nocnym niebie. Widzi ikonograficzne i mitologiczne podobieństwa między dwiema postaciami: obaj są młodymi bohaterami, noszą sztylet i noszą czapkę frygijską. Wspomina także o podobieństwie wizerunku Perseusza zabijającego Gorgony i tauroktony, które to postacie są kojarzone z podziemnymi jaskiniami i obie mają powiązania z Persją jako kolejny dowód. [201]

Michael Speidel kojarzy Mithrasa z konstelacją Oriona ze względu na bliskość Byka i spójny charakter przedstawienia postaci o szerokich ramionach, ubranie rozkloszowane na brzegu i zwężone w pasie za pomocą paska, w ten sposób przyjmując forma konstelacji. [177]

Beck skrytykował Speidla i Ułanseja za przywiązanie do dosłownego logiki kartograficznej, opisując ich teorie jako „niedorzeczność”, która „zwabiła ich fałszywym tropem”. [202] Twierdzi on, że literalna lektura tauroktonu jako mapy gwiaździstej rodzi dwa główne problemy: trudno jest znaleźć odpowiednik konstelacji dla samego Mithrasa (pomimo wysiłków Speidla i Ulanseya) i że, w przeciwieństwie do mapy gwiazd, każdy funkcja tauroktony może mieć więcej niż jednego odpowiednika. Zamiast postrzegania Mithr jako konstelacji, Beck twierdzi, że Mithras jest głównym podróżnikiem na niebiańskiej scenie (reprezentowanej przez inne symbole tej sceny), Niesklasyfikowanym Słońcem poruszającym się przez konstelacje. [202]Jednak Meyer utrzymuje, że Liturgia Mitralna odzwierciedla świat Mitraizmu i może być potwierdzeniem, że teoria Mithry Ulanseya jest odpowiedzialna za precesję równonocy. [203]

Mitry i inni bogowie edytuj ]

Mitrajski ołtarz przedstawiający Cautesajadącego byka (Sibiu / Hermannstadt, Rumunia)

Kult Mitry był częścią synkretycznej natury starożytnej religii rzymskiej . Prawie wszystkie Mitraea zawierają posągi poświęcone bogom innych kultów i często można znaleźć inskrypcje poświęcone Mitrom w innych sanktuariach, zwłaszcza Jowisza Dolicza. [204] Mitraizm nie był alternatywą dla innych tradycyjnych religii Rzymu, ale był jedną z wielu form praktyk religijnych, a wielu inicjatorów mitycznych można znaleźć również w religii obywatelskiej i jako inicjatorzy innych kultów tajemnic. [205]

Mitraizm i chrześcijaństwo edycja ]

Wczesnochrześcijańscy apologeci zauważyli podobieństwa pomiędzy mitycznymi i chrześcijańskimi rytuałami, ale mimo to przyjęli skrajnie negatywny pogląd na mitraizm: interpretowali mityczne rytuały jako złe kopie chrześcijańskich. [206] [207] Na przykład, Tertulian napisał, że jako wstęp do ceremonii inicjacji mitraicznej, wtajemniczony otrzymał rytualną kąpiel, a pod koniec ceremonii otrzymał znak na czole. Opisał on te obrzędy jako diaboliczne podróbki chrztu i chryzmowania chrześcijan. [208] Justyn Męczennikprzeciwstawił Mitraicznej komunii inicjacyjnej z Eucharystią : [209]

Dlatego też złe demony w mimikrach przekazały, że to samo powinno być zrobione w Tajemnicach Mitry. Bo ten chleb i szklanka wody znajdują się w tych tajemnicach, ustanowionych przed wtajemniczonym, z pewnymi przemówieniami, które znasz albo możesz się nauczyć. [210]

Ernest Renan zasugerował w 1882 r., Że w innych okolicznościach mitraizm mógł wznieść się na wyżyny współczesnego chrześcijaństwa. Renan pisał: „Jeśli wzrost chrześcijaństwa zostałby aresztowany przez jakąś śmiertelną chorobę, świat byłby mityczny …” [211] [212] Jednak teoria ta została zakwestionowana. Leonard Boyle napisał w 1987 roku, że „zbyt wiele … zostało zrobione z” groźby „mitryzmu dla chrześcijaństwa” [213], wskazując, że w całym Rzymie jest tylko pięćdziesiąt znanych mitra. J. Alvar Ezquerra utrzymuje, że skoro obie religie nie podzielały podobnych celów, nigdy nie istniało rzeczywiste zagrożenie, że mitologia przejęła rzymski świat. [214]

Według Mary Boyce, mitraizm był silnym wrogiem dla chrześcijaństwa na Zachodzie, choć jest sceptycznie nastawiona do swojej pozycji na Wschodzie. [215] [216] [217] Filippo Coarelli (1979) zestawił czterdzieści rzeczywistych lub możliwych Mithraea i oszacował, że Rzym miałby „nie mniej niż 680-690” mithraea. [7] Lewis M. Hopfe stwierdza, że ​​znaleziono ponad 400 stanowisk mithryckich. Miejsca te rozprzestrzeniają się po całym Imperium Rzymskim od miejsc takich jak Dura Europos na wschodzie i Anglia na zachodzie. On także mówi, że mitraizm mógł być rywalem chrześcijaństwa. [9] David Ulansey uważa wypowiedź Renana „nieco przesadzoną”, [218]ale uważa Mitraizm za „jednego z głównych konkurentów chrześcijaństwa w Imperium Rzymskim”. [218] Ulansey postrzega studiowanie mitralizmu jako ważne dla zrozumienia „matrycy kulturowej, z której narodziła się religia chrześcijańska”. [218]

Rzymski kult Mitry miał powiązania z innymi pogańskimi bóstwami, synkretyzm był istotną cechą rzymskiego pogaństwa. Prawie wszystkie Mitraea zawierają posągi poświęcone bogom innych kultów i często można znaleźć inskrypcje poświęcone Mitrom w innych sanktuariach, zwłaszcza Jowisza Dolicza . [1] Mitraizm nie był alternatywą dla innych pogańskich religii, ale raczej szczególnym sposobem praktykowania kultu pogańskiego; wielu inicjatorów mitycznych można również znaleźć w religii obywatelskiej i jako inicjatorów innych kultów tajemnic. [2]

Jednak w kulturze popularnej, a zwłaszcza wśród ruchu New ateistów , najszerzej dyskutowanym elementem Mitry w kontekście religii porównawczej jest jego związek z chrześcijaństwem. Związki z figurą samego Jezusa zostały nawet założone, ale są na ogół ignorowane przez uczonych potrzebne źródło ] . Szerzej omówione są pewne pozorne podobieństwa pomiędzy wczesno chrześcijańską praktyką liturgiczną a mitycznymi obrządkami, podobieństwa, które w starożytności były odnotowywane przez pisarzy chrześcijańskich i podlegały różnym interpretacjom w czasie potrzebne źródło ] .

Porównania ze współczesnymi rzymskimi bogami edycja ]

Phanes edycja ]

Spory orfickie oddziaływały na kult Mitr. [3] W Orphyzmie, Phanes wyłonił się z jaja świata na początku czasu, wnosząc wszechświat do istnienia.

Istnieją pewne literackie dowody synkretyzmu Mitry i Fanesa. Lista ośmiu elementów stworzenia pojawia się w Zenobiuszu i Theonie Smyrny; większość elementów jest taka sama, ale w Zenobiuszu siódmym elementem jest „Mitra”, w Theonie jest to „Phanes”. [4]

Grecki napis na podstawie posągu z Mitraeum w Rzymie brzmi „do Deus Sol Mithras Phanes „. Ulga od Vercovium (Housesteads) na ścianie Hadriana pokazuje Mithry wyłaniające się z kosmicznego jaja, które jest reprezentowane zarówno jako takie, jak i przez kształt zodiakalnego pierścienia. [5] Ulansey dodaje:

„Identyfikacja Mithry i Phanesa wskazana przez CIMRM 860 jest również wyraźnie potwierdzona przez inskrypcję znalezioną w Rzymie poświęconą” Zeus-Helios-Mithras-Phanes „i inskrypcję poświęconą” Helios-Mithras-Phanes „. [6]

Kolejna synkretyczna ulga znajduje się w Modenie . To pokazuje, że Phanes pochodzi z jajka z płomieniami strzelającymi wokół niego, otoczonego dwunastoma znakami zodiaku, na obrazie bardzo podobnym do tego w Newcastle. [7] Istnieją również inne odniesienia. [8]

Helios / Sol / Sol invictus edycja ]

Epitet Stock Mithras to sol invictus , „niezwyciężone słońce”. Jednak Mithras różni się od Sol i Sol Invictus i są oni oddzielnymi posiadaczami statuetki Mithraic i dzieł sztuki, takich jak sceny tauroktonów , w scenach myśliwych Mithras, oraz w mitycznych scenach bankietowych, w których Mithras pije z Solem . [9] Inne sceny przedstawiają Mithry wznoszące się za Solem w jego rydwanie, bóstwa ściskające dłonie i dwóch bogów na ołtarzu z kawałkami mięsa na rożnie lub pluje. [9] Jedna osobliwa scena pokazuje Sol klęczącego przed Mithrami, który trzyma w ręku obiekt, interpretowany jako czapka frygijska lub udziec byka. [9]

Różni bogowie, będący sobą, są cechą hellenistycznego synkretyzmu, a wyraziste obrazy czasami mają przekazywać takie idee. Mitry ściskające dłonie z Heliosem potwierdzają swoją tożsamość jako tego samego podstawowego bóstwa.

W przeciwieństwie do Heliosa / Sola, który był częścią tradycyjnego sponsorowanego przez rząd rzymskiego systemu religijnego, a także w przeciwieństwie do kultu Sol Invictus , który stał się oficjalnym sponsorowanym przez państwo kultem w 274 roku pod Aurelian , kult mitrański (podobnie jak wszystkie inne tajemnicze kulty) nie otrzymają sankcji państwa. Zgodnie z przepisem Kommodusa ( R. 180-192 AD), tytuł Invictus stał się standardową częścią cesarskiego titulature, ale było przyjęcie z Hercules Invictus , a nie z jednej zolu Mithras. [10]

Jupiter Dolichenus edycja ]

Wydaje się, że Mitraea w Carnuntum została zbudowana w bliskiej współpracy ze współczesną świątynią Jowisza Dolicza , [11] i wydaje się, że istnieją znaczne podobieństwa między tymi dwoma kultami; oboje są tajemniczymi kultami z tajnymi liturgiami, obie są popularne w wojsku i mają podobne imiona dla swoich urzędników i inicjowanych. Dwie duże Mithrea zostały odkryte w Doliche (nowoczesny Gaziantep w Turcji), które zostały zaproponowane jako niezwykle wcześnie.

Mitraizm i chrześcijaństwo edycja ]

Mitrajski ołtarz przedstawiający Cautesajadącego byka (Sibiu / Hermannstadt, Rumunia).

Idea związku między wczesnym chrześcijaństwem a mitraizmem opiera się częściowo na uwadze pisarza chrześcijańskiego z II wieku Justyna Męczennika , który oskarżył mitraistów o diaboliczne naśladownictwo chrześcijańskiego rytuału komunii. [12] Na podstawie tego oświadczenia Ernest Renan w 1882 r. Przedstawił żywy obraz dwóch rywalizujących ze sobą religii: „gdyby wzrost chrześcijaństwa został zatrzymany przez jakąś śmiertelną chorobę, świat byłby mityczny”. [13] Scholar Edwin M. Yamauchiskrytykował wniosek Renana, który, jak twierdził, „opublikowany prawie 150 lat temu, nie ma żadnej wartości jako źródło […] [Renan] wiedział bardzo mało na temat mitraizmu”. [14]

Chrześcijańscy apologeci, w tym Ronald Nash [15] i Edwin Yamauchi [16] , sugerowali inną interpretację związku mitraizmu z chrześcijaństwem. Yamauchi, zwracając uwagę, że większość tekstowych dowodów na doktrynę Mithraist została napisana po Nowym Testamencie w szerokim obiegu, sugeruje, że jest bardziej prawdopodobne, że mitraizm zapożyczony z chrześcijaństwa, niż odwrotnie. Jednakże perski uczonym sztuki historyk Abolala Soudavar przytacza Plutarch , [17] pisząc, „że w roku 67 pne piraci, którzy mieli ponad tysiąc żagli i zdobyli ponad czterysta miast”, ofiarowali na Górze Olimpu dziwne obrzędy i odprawili tam pewne tajne rytuały, między innymi Mitry nadal są obecne, po raz pierwszy ustanowione przez nich … „” Soudavar twierdzi, że Plutarch przypina Mitraic kultu w Rzymie na długo przed narodzinami Chrystusa, a zatem jest nieprawdopodobne, że chrześcijańskie tradycje poinformował Mithraic, ale wręcz przeciwnie.

Filozof Celsus w drugim wieku dostarcza dowodów na to, że idee gnostyckie Ophite wpłynęły na tajemnice Mitry. [18]

Cudowne porody edycja ]

Maithras urodziła się ze skały. Dawid Ulansey spekuluje, że było to przekonanie wywodzące się z mitów o Perseuszu , które utrzymywały, że urodził się z podziemnej pieczary. [19]

25 grudnia edycja ]

Często mówi się, że Mithras urodził się 25 grudnia. Ale Beck twierdzi, że tak nie jest. W rzeczywistości nazywa to stwierdzenie „najbogatszym z” faktów „. Kontynuuje: „W rzeczywistości, jedynym dowodem na to jest święto urodzin Invictus w tym dniu w Kalendarz Philocalus . Invictus jest oczywiście Sol Invictus ., Boga słońca Aurelian nie wynika, że inny, wcześniej, a nieoficjalny bóg słońca, Sol Invictus Mithras , był koniecznie lub nawet prawdopodobnie urodzony w tym dniu. ” [20]

Niezwykle wśród rzymskich kultów tajemnic tajemnice Mitry nie miały „publicznej” twarzy; kult Mitry był ograniczony do wtajemniczonych, a oni mogli podjąć się takiego kultu w tajemnicy Mitraeum. [21] Clauss stwierdza: „Mithraic Mysteries nie miały własnych publicznych ceremonii. Festiwal natalis Invicti [Narodziny Niepokalanego (Sun)], który odbył się 25 grudnia, był ogólnym świętem Słońca, a nie w żadnym wypadku specyficzne dla Tajemnic Mitry. „. [22]

Steven Hijmans szczegółowo omówił, czy ogólny festiwal Natalis Invicti był związany z Bożym Narodzeniem, ale nie podaje Mithr jako możliwego źródła. [23]

Zbawienie edycja ]

Malowany tekst na ścianie Mitraeum św. Priscy (c AD 200) [24] w Rzymie zawiera słowa: et nos servasti (?). . . sangwiniczne fuso ( i uratowałeś nas … w przelanej krwi ). Znaczenie tego tekstu jest niejasne, choć przypuszczalnie odnosi się do byka zabitego przez Mitrę, ponieważ żadne inne źródło nie odnosi się do zbawienia mitrycznego. Jednak servasti jest tylko przypuszczeniem. [25] Według Roberta Turcana [26] zbawienie mityczne miało niewiele wspólnego z innym światowym przeznaczeniem pojedynczych dusz, ale było na zoroastryjskim wzorcu uczestnictwa człowieka w kosmicznej walce dobrego stworzenia przeciwko siłom zła. [27]

Symbolika wody edycja ]

Pomniki w obszarze Dunaju przedstawiają Mithry strzelające z łuku w skale w obecności pochodni, najwyraźniej po to, aby zachęcić do wypłynięcia wody. Clauss stwierdza, że ​​po rytualnym posiłku ten „cud wodny stanowi najbardziej wyraźną analogię z chrześcijaństwem”. [28]

Znak krzyża edytuj ]

Tertulian twierdzi, że wyznawcy Mitry zostali naznaczeni na ich czole w nieokreślony sposób. [29] Nic nie wskazuje na to, że znak ten powstał w postaci krzyża, marki, tatuażu lub trwałego znaku jakiegokolwiek rodzaju. [30] Symbol okręgu z wpisanym w niego ukośnym krzyżem jest powszechnie spotykany w Mitraea, szczególnie w połączeniu z figurą Leontocefhaline .

Mityczne motywy i średniowieczna sztuka chrześcijańska edycja ]

Od końca XVIII wieku niektórzy uczeni sugerowali, że niektóre elementy średniowiecznej sztuki chrześcijańskiej odzwierciedlają obrazy znalezione w mitycznych reliefach. [31] Franz Cumont był jednym z tych uczonych, chociaż studiował każdy motyw w izolacji, a nie w kontekście. [32] Cumont zasugerował, że po zwycięstwie Kościoła chrześcijańskiego nad pogaństwem artyści nadal wykorzystywali wizerunki stworzone pierwotnie dla Mitry w celu zobrazowania nowych i nieznanych historii biblijnych. „Stranglehold z warsztatu” oznacza, że ​​pierwsze dzieła chrześcijańskie były mocno oparte na pogańskiej sztuce, a „kilka zmian w kostiumach i postawach zmieniło pogańską scenę w chrześcijański obraz”. [33]

Od tego czasu grupa uczonych omówiła możliwe podobieństwa z mitrycznymi reliefami w średniowiecznej sztuce romańskiej . [34] Vermaseren stwierdził, że jedynym pewnym przykładem takiego wpływu był obraz Eliasza wyciągnięty do nieba w powozie ciągniętym przez ogniste konie. [35] Deman stwierdził, że porównanie pojedynczych elementów nie jest użyteczne i że należy badać kombinacje. Zwrócił również uwagę, że podobieństwo obrazu nie mówi nam, czy implikuje to wpływ ideologiczny, czy tylko tradycję rzemiosła. Następnie przedstawił listę średniowiecznych płaskorzeźb, które są równoległymi obrazami mitraicznymi, ale odmówił wyciągnięcia wniosków z takich podobieństw, ponieważ byłyby one subiektywne. [36]

Mitraea ponownie używana w kultach chrześcijańskich edytuj ]

Kilka z najlepiej zachowanych mitra, szczególnie tych w Rzymie, takich jak San Clemente i Santa Prisca , znajduje się teraz pod kościołami chrześcijańskimi. Zasugerowano, że te przykłady mogą wskazywać na skłonność chrześcijan do przyjęcia mitry w celu kultu chrześcijańskiego, podobnie jak niewątpliwe nawrócenie na kościoły świątyń i sanktuaria obywatelskiego pogaństwa, takie jak Panteon.. Jednakże w tych rzymskich instancjach wydaje się, że Mitraeum zostało wypełnione gruzem przed wzniesieniem kościoła ponad szczytem; w związku z tym nie można ich uznać za możliwe do udowodnienia przykłady celowego ponownego wykorzystania. Badanie wczesnochrześcijańskich kościołów w Wielkiej Brytanii wykazało, że dowody tam sugerowały tendencję do unikania lokowania kościołów na terenach dawnej Mitry. [37]

Z drugiej strony, istnieje co najmniej jeden znany przykład Mithraic rzeźbionego reliefu, który jest ponownie wykorzystywany w chrześcijańskim kościele, na początku XI-wiecznej wieży dodanej do kościoła św. Piotra w Gowts w Lincoln w Anglii. Znacznie zwietrzała mitryczna postać z lwami niosąca klucze (prawdopodobnie ze zniszczonego Mithraeum w Roman Lincoln) została włączona do wieży kościoła, najwyraźniej w błędnym przekonaniu, że była to starożytna reprezentacja Apostoła Piotra . [38] Gdzie indziej, jak w jednej z mitra w Doliche , są przypadki, w których tauroktonyz jaskini Mitraeum został zastąpiony przez krzyż, co sugeruje później wykorzystanie jako kościół; ale znowu nie można określić daty ponownego użycia, a zatem nie jest wcale pewne, jak daleko chrześcijańscy okupanci byli świadomi mitycznej przeszłości ich jaskini.

————————————————————–

Mithras    Jego kult trwał ponad 3500 lat i trwa do dnia dzisiejszego. Przez prawie 500 lat jego religia rywalizowała z chrześcijaństwem o dominację Rzymu, a przez to całej zachodniej cywilizacji. W czasach starożytnych znajdował wyznawców Imperium Indyjskiego, Perskiego i Rzymskiego, a także daleko na północy, jak rosyjskie stepy. Dzisiaj Mithras liczy wyznawców w Indiach, Iranie, Stanach Zjednoczonych, Kanadzie, Wielkiej Brytanii, Australii, Nowej Zelandii i innych krajach. Znany jako Mitra dla Indian, Mitra dla Irańczyków i Zaratustrianów oraz Mitry dla Rzymian, ten bóg jest najstarszym ze wszystkich żywych bóstw.

    Mitras był czczony w bardziej religijnych tradycjach niż być może jakiekolwiek inne bóstwo w historii. Aryjscy pogańscy poganie, hinduiści, pogańczycy irańscy, Zaratustrianie, ludność Mitannich na Bliskim Wschodzie, Rzymianie, a nawet Manichejczycy czcili go. W Imperium Rzymskim jego zwolennicy tworzyli jedną ze swoich ezoterycznych, moralnych i rytualnych zasad, które prowadziły wyznawców głębiej w sekrety boga.

    Roman Mitrasizm nauczał koncepcji anatomii i adeptów ezoterycznych. Może nawet mieć tajemnicę z astrologii z alternatywnym systemem znaków i podpowiedzi.

    Ale z tego powodu okultyści i badacze psychiczni w dużej mierze zignorowali Mitrę. Niewielu wie o nim, a jeszcze mniej napisało więcej niż ta dziwna linia lub dwie, takie jak ta znaleziona w Kodzie DaVinci Dana Browna.

    To religia, która prawie stała się podstawą naszego współczesnego świata. Bóg Mitra walczył z Chrystusem na równych warunkach przez prawie pięćset lat. W rzeczywistości, współcześni historycy, tacy jak fikcjonaliści z Kodeksu DaVinci, uznają mitryzm za największego rywala wczesnego chrześcijaństwa – większe zagrożenie niż religia Izydy. Rzeczywiście, z perspektywy czasu, istnieją wszelkie powody, by sądzić, że gdyby Rzym nie stał się chrześcijański, stałby się mitrańczykiem.

    Aby walczyć z tym zagrożeniem, pisarze chrześcijańscy podnieśli się nadzwyczajnie i poddali się niezwykle podstępnej taktyce. Twierdzili, że Mitrasianie ukradli chrześcijańską teologię i rytuały, chociaż wyraźnie religia mitrańska przyjęła teologię i te rytuały wcześniej niż istnienie chrześcijaństwa. Chrześcijańscy pisarze zmienili tę opowieść, mówiąc, że Diabeł, znając przed przyjściem chrześcijańskich ofiar, naśladował ich zanim istniały, aby oczernić ich.

    Mitrasizm miał sakrament, który bardzo przypominał chrześcijański ryt. Zawierało ono wino jako symbol krwi ofiarnej i chleb używany w opłatkach lub małych bochenkach oznaczonych krzyżykiem symbolizującym ciało. I inne paralele są obfite. Mitrasjanie nazywali się „bratem” i prowadzeni byli przez kapłana zwanego „ojcem”, którego symbolami były jego laska i pierścień, kapelusz i haczykowaty miecz. Chrześcijaństwo przyjęło hak i laskę, jako pastuszek jako oszust Sheparda; kapelusz stał się sztywny i nazywano go mitrą (imię pochodzi od imienia boga, Mitry); pierścień pozostał. W ten sposób wywodzi się symboliczna heraldyka biskupa. Podobnie, kapłanami Mitrasów rządził „ojciec ojców”, który mieszkał w Rzymie. Ten „ojciec ojców”, podobnie jak papież, został wybrany przez radę kapłańską. Jednak religia Mitry ustanowiła liczbę tej rady o dziesiątej. Na wiele innych sposobów Mitrasjanie wyprzedzali chrześcijan dokładnie w tych obszarach, które rzekomo są identyczne i jednoznacznie chrześcijańskie.

    Ale było też wiele różnic. Mitra odwoływała się do innego rodzaju wyznawców niż Chrystus. Ofiarował zbawienie oparte nie tylko na wierze i współczuciu, ale także na wiedzy i męstwie. W tym zaapelował nie tylko do biednych, niewolników i wyzwoleńców, ale także do tradycjonalistycznej rzymskiej arystokracji, żołnierzy i uczciwych kupców. Nawet niektórzy Imperatorzy podążali za nim. Mithras nie stanowił zagrożenia dla tradycji i cywilizacji Rzymu. Nowy bóg zawarł pokój ze starymi bogami, Jowiszem, Saturnem, Oceanem, Wenus i Zolem. Uczynił też pokój z nowszymi bogami, Izydą i Serapisem.

    Chrystus nie dokonał takiego zakwaterowania. Kiedy chrześcijanie zdobyli przewagę, wzięli kościoły Izydy i uczynili je swoimi. Zniszczyli wszystkie liturgie innych bogów. I zaatakowali Mitrę. Zaatakowali jego świątynie toporami. Zniszczyli święty stwór. Spalili jego książki i zaatakowali jego zwolenników. Zrzucali śmieci i odmawiali cmentarzy w swoich świątyniach, aby zbezcześcić je i budowali własne kościoły na ruinach mitryckich świątyń. W jednym przypadku zamordowali jego kapłana i opuścili zwłoki na ołtarzu. Szukali pod każdym względem, aby wytrzeć pamięć o Bogu Mitrze z powierzchni ziemi.

    Ale w końcu się nie udało. Świątynie pozostały iw XX wieku ujawniły swoje sekrety psychicznym badaczom i wiccanom. Pomimo prób jej zniszczenia, sekret Mitry żyje teraz w Internecie, tak niepokonany, jak obiecał boski tytuł „invictus”. Tajemnica Mitry pozostała nietknięta, czysta i otwarta dla tych, którzy jej szukają.

——————–
Mithras Sol Invictvs – Przewodnik dla wtajemniczonych
Pvdens
(Mark Hatch) 2008

Wprowadzenie. 

Często dobrze odbieraną częścią naszej historii żywej historii są demonstracje i wyjaśnienia praktyk religijnych. Normalnym jest, że żołnierze, poświęcając ołtarz Jowisza, składają małą modlitwę do Mithrasa, boga żołnierza. Ale kim jest to tajemnicze wschodnie bóstwo? Poniższe akapity mają na celu wyjaśnienie tajemnic Mitry osobom zainteresowanym zrozumieniem popularności tego kultu wśród rzymskich żołnierzy. Mamy nadzieję, że dzięki temu czytelnicy będą mogli komunikować się z pewnymi autorytetami, jeśli zostaną przesłuchani przez publiczność i mogą zostać wykorzystane do poprowadzenia komentarza wyjaśniającego.


Modlitwa ofiarowana Mitrze

Etymologia. Proto-indo-irańskie słowo * mitra – (mianownik * mitras ) oznacza „[to, co wiąże]”, wywodzące się z korzenia mi – „wiązać”, z „przyrostkiem narzędzia” – tra- (patrz man-tra – ). Ten szczególny sens jest zachowany w mithra „przymierzu” napisanym w avestanie, starym wschodnio-irańskim języku liturgicznym, używanym do komponowania świętych hymnów i kanonu zoroastryjskiego świętego pisma świętego z Avesta. W sanskrycie, mitradosłownie oznacza „przyjaciel”, jeden z aspektów wiązania i przymierza. Po prehistorycznym kulturowym podziale kultur indyjskich i irańskich, nazwy wywodzące się z * mitra zostały użyte dla różnych religijnych istot, jak następuje.

Indyk Mitra (w sanskrycie Mitrá-, Mitrá?). W okresie wedyjskiej (1500-500 pne) Mitra był wybitny bóstwo (Asura) z Rigwedzie , zbiór hymnów do różnych indyjskich bóstw, który miał związek z wyróżniającą Waruna, naczelny bogów. Vedic Mitra był boską patronką uczciwości, przyjaźni, kontraktów i spotkań. Pierwszy zachowany zapis Indo-Aryan Mitra , w formie mi-it-ra- , znajduje się w zapisanym traktacie pokoju z ok. 1400 pne między Hetytami a królestwem huraganów Mitanniw okolicy na południowy wschód od jeziora Van w Azji Mniejszej. W inskrypcji Mitra pojawia się wraz z czterema innymi bóstwami indyjsko-aryjskimi jako świadkowie i strażnicy paktu.

Irańska Mitra (w Avestan Mi ra-, Mi ro). zaratusztrianizmie Mitra była yazata (patrz opis powyżej) wspomniana w świętym pismach zoroastryjskich Avesta i członkiem trójcy ahurs, obrońcami asha / arta („prawda” lub „[co jest]”). Standardowe określenie Mithrybrzmiało: „z szerokich pastwisk”, co sugeruje wszechobecność: Mitra jest „mówiąc prawdy, … z tysiącem uszu, … o dziesięciu tysiącach oczu, wysoko, z pełną świadomością, silną, bezsenną i zawsze czujną”. ( Mihr Yasht (Hymn to Mithra ) 10.7). Jako obrońca przymierzy, Mitrabył także obrońcą i opiekunem wszystkich aspektów relacji międzyludzkich, takich jak przyjaźń i miłość. W związku ze swoim stanowiskiem obrońcy prawdy, Mithra był sędzią (ratu), zapewniając, że osoby, które złamały obietnice lub nie były prawe (artavan), nie zostały przyjęte do raju. Tak jak w tradycji indo-irańskiej, Mitra była związana z (boskością) ze słońcem, ale początkowo różna od niego. Mitra była ściśle związana z kobiecą yazatą Aredvi Sura Anahita , hipostazą wiedzy.

Graeco-Roman Mithras. Nazwa Mitra jest grecką nazwą Mitry , yazata, która, jak wcześniej wspomniano, służyła jako pośrednik między Ahura Mazda a ziemią, gwarantem ludzkich kontraktów. W Mitraizmie jednak wiele zostało dodanych do oryginalnych elementówMitry / Mitry , chociaż mitraistyczny nacisk na astrologię zdecydowanie sugeruje syntezę wierzeń z wcześniejszymi mezopotamskimi lub anatolijskimi religiami o orientacji gwiazdowej. Z początku utożsamiany z Grekiem przez boga Słońca Heliosa , synkretyczną Mitrę-Heliosazostał przekształcony w postać Mithras w II wieku pne, prawdopodobnie w Pergamonie.

Tajemnice. Nie można stwierdzić z pewnością, kiedy rozwinęły się ” tajemnice Mitry „. Co więcej, mitologia otaczająca kult nie jest łatwo złożyć z zachowanej enigmatycznej i skomplikowanej ikonografii. Jak zauważyli Cumont i późniejsi uczeni , prawie nie istnieją żadne teksty dla Mitry rzymskiej : Celsus Porphyry oferowały wysoce platonizowane relacje, które oferują słabe dowody na autentyczny mityczny kult i doktrynę. Epigrafia oferuje kilka szczegółów; zamiast tego tajemniczy kult MitryPozostawione setki płaskorzeźb i fryzów ukazują kuszące przebłyski mitologii. Biorąc pod uwagę brak dowodów tekstowych, możemy interpretować te ulgi dosłownie, chociaż mogą one reprezentować abstrakcyjne pomysły i często opowiadać sprzeczne historie. Istotnie, dedykowany napis na reliefie z II-III wieku odkrytym w świątyni w Ostii w latach 90. XVIII wieku odnosi się do „niezrozumiałego bóstwa” (INDEPREHENSIVILIS DEI). Najwyraźniej kult Mitrnie zależało, podobnie jak chrześcijaństwo, od interpretacji tekstów objawionych uważanych za bosko inspirowane. Zachowane referencje tekstowe należą do chrześcijan, którzy wspominają Mitrę, by go ubolewać, oraz neoplatończyków, którzy interpretowali symbole mityczne w ich własnych planach na świecie. 


Rzeźba ta, eksponowana w widocznym miejscu w British Museum, przedstawia wszystkie elementy związane z typicą tauroctony .

: Ta rzeźba, znaleziona w Housesteads, pokazuje Mithry pękające z Jajka, trzymając w wyciągniętych rękach Miecz Prawdy i Pochodnię Światła. Wokół niego w ramce w kształcie jajka znajduje się Kosmos zawierający Dwanaście Znaków Zodiaku.

Mamy jednak wiele dedykacji od wyznawców Mitry (głównie adresowanych do Invictus („niepokonanych”) Mithras), głównie z rzymskiej Brytanii, rejonu Renu i Dunaju oraz Włoch. Znaleziska sugerują, że wielu jego wyznawców było prawdopodobnie żołnierzami o niskim statusie (mało jest przykładów ofiar z wyższych rangą żołnierzy, którzy mogli po prostu zachęcać swoich ludzi) i niewolników, być może z powodu religii o surowym, ale Prosta hierarchia dała im siłę, której im brakowało w codziennym życiu. Później w trzecim stuleciu mitraizm przenikał do wyższych klas, a nawet był używany jako środek przeciwko chrześcijaństwu. Co więcej, będąc praktykowanym aż do V wieku ne, zasugerowano, że znaczna część mitu i symboliki mitralizmu miała wpływ na wczesny kościół chrześcijański.

Narodziny Boga. Istnieje kilka konkurencyjnych historii dotyczących narodzin Mitry . Niektórzy mówią, że urodził się, lub odradza się, ze skały (The genetrix Petra ) lub drzewa zazwyczaj z wężem Oroboros owinięte wokół niego. Brązowy obraz Mitry wyłaniający się z jajecznego pierścienia zodiaku, ” Kosmiczne Jajo” , został znaleziony w związku ze świątynią na murze Hadriana (obecnie na Uniwersytecie w Newcastle), podczas gdy inne historie mówią, że urodził się z dziewicy. Napis z Rzymu sugeruje, że Mitry mogły być postrzegane jako orphic-stwórca-bóg Phanesktóry wyłonił się z jaja świata na początku czasu, wnosząc wszechświat do istnienia. Pogląd ten wzmacnia płaskorzeźba w Muzeum Estense w Modenie we Włoszech, która pokazuje Phanesa wyłaniającego się z jaja, otoczonego dwunastoma znakami zodiaku, na obrazie bardzo podobnym do tego w Newcastle. Wszystkie historie zgadzają się, że Mithras urodził się w grudniu 255 roku – data obchodzona jako Dies Natalis Solis Invicti , czyli ” Urodziny Niesklasyfikowanego Słońca”. Co ciekawe, niektóre obrazy przedstawiające jego narodziny pokazują obecność pasterzy, podczas gdy inni pokazują tylko dwóch pochodników, ale niezależnie od historii wszystkie zgadzają się, że to Ahura Mazda zaaranżował swoje dzieło.

Czyny. Po jego urodzeniu Mithras stał się sprzymierzeńcem Słońca i Ahura Mazda, boga życia i światła, w wiecznej wojnie z Arymanem, bogiem śmierci i ciemności Wszedł w walkę z bykiem, pierwszym żywym stworzeniem, w którym pokonał je i przyniósł je do swojej jaskini . Byk zdołał uciec, ale Mithras został odwiedzony przez kruka, który, działając jako posłaniec od Słońca, powiedział mu, że jego obowiązkiem jest wytropić byka i zabić go . Mithrasowi udało się to, a kiedy przelała się krew byka, wszystkie stworzenia natury byłystworzony . Wśród pojawiających się istot z krwi byka był pierwszym człowiekiem pary i tym samym Mithras stał się pośrednikiem między Ormuzd i mężczyzn, chroniąc je przed próbami o f Ahriman aby je zniszczyć . Po zakończeniu tych prac Mithras wstąpił do nieba w powozie słońca.

Kult religijny . Trudno jest zrekonstruować codzienne działania i przekonania mitraizmu, ponieważ rytuały były ściśle tajne i ograniczone tylko do inicjowanych mężczyzn. Mitra była niewiele więcej niż nazwą, dopóki ogromna dokumentacja Tekstów i ilustrowanych zabytków Franza Cumonta odnoszących się do tajemnic Mitry nie została opublikowana w latach 1894-1900 (tłumaczenie angielskie nastąpiło w 1903 r.).

Uwielbienie miało miejsce w świątyni znanej współczesnym uczonym jako „mitraeum” (łacina, z greckiej mitry ). Mithraeum było albo przystosowaną naturalną jaskinią albo jaskinią, albo sztucznym budynkiem skonstruowanym tak, aby imitować jaskinię, aby przypominać miejsce narodzin Mitry . Jak wspomniano powyżej, powszechnie uważa się, że jaskinia w obrazie mitryzmów reprezentuje kosmos, a skała jest kosmosem widzianym z zewnątrz. Tam, gdzie było to możliwe, specjalnie skonstruowane mithraea zostały zbudowane w pomieszczeniach wewnątrz lub pod istniejącym budynkiem, np. W domu prywatnym lub łaźni. Mitraea miały być zatem ciemne i pozbawione okien. Mitraum może być zidentyfikowane przez jego oddzielne wejście lub przedsionek, jego „jaskinię”,spelaeum lub spelunca ,z podniesionymi ławami wzdłuż bocznych ścian na rytualny posiłek i jego sanktuarium na drugim końcu, często we wnęce, przed którą stał ołtarz podobny do cokołów. Mitraea po tym podstawowym planie są rozproszone na znacznej części dawnego obszaru Imperium, szczególnie tam, gdzie legiony stacjonowały wzdłuż granic. Na przykład wzdłuż Muru Hadriana znaleziono trzy mitraje w Housesteads, Carrawburgh i Rudchester. Znaleziska z tych witryn znajdują się w Museum of Antiquities Uniwersytetu Newcastle, gdzie odtworzono mitraum. Wykopaliska w Londynie odkryły pozostałości mitrycznej świątyni w pobliżu centrum niegdyś otoczonej murem osady rzymskiej, nad brzegiem potoku Walbrook.Dacia (gdzie w 2003 r. Znaleziono świątynię w Alba-Iulia ) i tak daleko jak Numidia w Afryce Północnej.

Jedna z wielu mithraea odkryta w Ostia Antica, starożytnym porcie obsługującym Rzym. Z mrocznego tła wyłania się tauroktonia

Jak można się było spodziewać, mitryczne ruiny znajdują się również w portowym mieście Ostia iw stolicy Rzymu, gdzie mogło istnieć aż siedemset mitów (zidentyfikowano tuzin). Jego znaczenie w Rzymie można ocenić na podstawie obfitości monumentalnych pozostałości: ponad 75 rzeźb, 100 mitologicznych napisów oraz ruin świątyń i świątyń we wszystkich częściach miasta i na przedmieściach. Dobrze zachowany mithraeum z końca II wieku, z ołtarzem i wbudowanymi kamiennymi ławkami, pierwotnie wzniesiony pod domem rzymskim (jak to było w zwyczaju), przetrwał w krypcie, na którym zbudowano bazylikę San Clemente w Rzymie .

W każdym mitraum miejsce honoru zajmowało tauroktony , przedstawienie Mitry zabijające świętego byka. W mitologii grecko-rzymskiej Ahura Mazda wysłał kruka, by poinstruować Mithrasa, by zabił byka i uwolnił z jego umierającego ciała rośliny, zwierzęta i wszystkie pożyteczne rzeczy na ziemi. W przedstawieniu Mithras w czapce frygijskieji spodnie, zabija byka z góry, jednocześnie odwracając wzrok. Wąż, symbolizujący ziemię, i pies są rutynowo przedstawiani jako picie z otwartej rany byka (która często rozlewa krew, ale czasami ziarenka), podczas gdy skorpion (reprezentujący „jesień”) atakuje jądra byka, osłabiając siłę byka. Zazwyczaj obecny jest także kruk lub wrona, a czasem także kielich i mały lew. Niosący pochodnie Cautes i Cautopates , niebiańskie bliźniacze światła i ciemności, stoją po obu stronach ze skrzyżowanymi nogami, Cautes ze swoją marką skierowaną w górę i Cautopates z odrzuconym. Powyżej Mitry symbole dlaSol i Luna są obecni na rozgwieżdżonym niebie. Został on zaproponowany że tauroctony jest symbolicznym astrologiczny reprezentacja konstelacji zamiast irański scena ofiary ze zwierząt z irańskimi precedensów. Byk jest byk , wąż Hydra , pies Canis większych lub mniejszych, wrona lub kruk Corvus , kielich Crater , lew Leon , a pszenica krwi dla gwiazdy Spica . Nosicielom pochodni mogą reprezentować dwie równonocy, chociaż jest to mniej jasne. Mithrassam mógł być również powiązany z Perseuszem , którego konstelacja jest wyższa od byka.


Mozaika podłogowa przedstawiająca emblematy siedmiu stopni inicjacji w mitraum Felicissimus, Ostia ..

Rytuały i rytuały . Ze struktury mitrai można wywnioskować, że wyznawcy gromadzili się na wspólnym posiłku wzdłuż rozkładanych kanap pod ścianami. Warto zauważyć, że większość świątyń może pomieścić tylko trzydzieści lub czterdzieści osób. Według prac Cumonta członkowie najwidoczniej wstąpili na siedem stopni inicjacji, każdy z nich ułożony jest na symbol i bóg (patrz wstawka). Archeologiczne dowody sugerują, że inicjacje wymagały trzech ciężkich prób: cierpienia, zimna i głodu.Oczekiwano, że wszyscy członkowie będą przechodzić przez pierwsze cztery szeregi, podczas gdy tylko kilku przejdzie do trzech wyższych rang. Pierwsze cztery szeregi oznaczają postęp duchowy – nowy wtajemniczony stał się Coraxem , podczas gdy Lew był adeptem – pozostałe trzy były wyspecjalizowanymi urzędami. Od Paterbyła najwyższą rangą, o której najczęściej mówi się w inskrypcjach, ale bycie Lwem wydaje się być bardzo ważne, uważane za przełom we własnej władzy i odpowiedzialności w ramach kultu. Poprzez ich związek z Jowiszem, Lwy były dostosowane do ognia i dlatego niewłaściwe byłoby ich oczyszczenie przy ich inicjacji wodą. Zamiast tego wykorzystano miód; która została również umieszczona na języku wtajemniczonego, aby symbolizować ich czyste i oczyszczające słowa.

Ulgi na filiżance w Moguncji wydają się przedstawiać Mitrajską inicjację. Na kubku wtajemniczony jest przedstawiany jako wprowadzony w miejsce, w którym Pater usiadłby pod postacią Mitry z narysowanym łukiem. Towarzysząc wtajemniczonemu jest mistagog, który wyjaśnia wtajemniczonemu symbolizm i teologię. Uważa się, że obrzęd odtworzenia tego, co nazwano „Cudem Wody”, w którym Mitra wypala trzonek w skałę i z której tryska woda.

Ekspansja w całym Imperium. W 67 r. Według Plutarcha duża grupa piratów w Cylicji – na południowo-wschodnim wybrzeżu Anatolii – praktykowała „tajne rytuały” Mitry . Ostatecznie ten nowy kult został zabrany do Rzymu około I wieku pne, a następnie rozproszony w całym Imperium Rzymskim. Zyskając popularność wśród rzymskich wojskowych, mitraizm osiągnął apogeum swojej popularności wokół 3. i przez 4 wieki ne, rozprzestrzeniając się tak daleko na północ, jak mur Hadriana i germańskie limonki. W rzeczy samej, niemieckie granice ujawniły większość archeologicznych dowodów na dobrobyt kultu: małe obiekty kultu związane z Mitramipojawiają się w wykopaliskach archeologicznych z Rumunii do Muru Hadriana.

Materialne dowody na kult mitraicki w I wieku ne pochodzą od żołnierzy z garnizonu wojskowego w Carnuntum w rzymskiej prowincji Górnej Panonii (w pobliżu Dunaju w nowoczesnej Austrii, niedaleko granicy węgierskiej). Podobnie, dedykacje Mitraic, prawdopodobnie w roku 71 CE lub 72 CE, zostały wykonane przez legionistów powracających do domu po konflikcie przeciwko Partom i stłumieniu rewolty w Jerozolimie od 60 CE do około 70 CE. Kiedy mitraizm został wprowadzony przez rzymskie legiony w Dura-Europos po 168 roku ne, bóg przyjął jego znaną hellenistyczną ikoniczną formułę reprezentowaną przez tauroktony. Do III wieku ne mitraizm został oficjalnie usankcjonowany przez cesarzy. Na przykład, zgodnie z 4 wieku Historia Augusta , cesarz Kommodus uczestniczył w jego tajemnicach: „Sacra Mithriaca homicidio vero polluit, finał illic aliquid ogłoszenie speciem timoris vel diC vel fingi soleat” ( „On zbezczeszczony obrzędów Mitry z rzeczywistego morderstwa chociaż zwyczajowo było w nich jedynie mówienie lub udawanie czegoś, co mogłoby wywołać wrażenie terroru „).

 

Niewiele jest informacji na temat upadku mitralizmu, który pozornie zniknął z jawnej praktyki po edykcie Teodozjusza I w 391 roku ne zakazał wszelkich pogańskich rytuałów. Oficjalne uznanie Mitry w armii skutecznie zatrzymało się w tym czasie, ale niewiele jest informacji o innych skutkach edyktu. Możliwe, że Mitraizm przetrwał w niektórych odległych kantonach Alp i Wogezów w V wieku. Pewne jest, że kolejny kult „tajemniczy” przybywający ze Wschodu miał przyćmić i ostatecznie zastąpić kult „Niepokonanego Słońca”.

————–

TAJEMNICE MITHRA

POCHODZENIA MITRAIZMU

W tej nieznanej epoce, kiedy przodkowie Persów nadal byli zjednoczeni z Hindusami, byli już czcicielami Mitry. Hymny Wedów świętowały jego imię, podobnie jak te z Avesta, i pomimo różnic pomiędzy dwoma systemami teologicznymi, których te książki były wyrazem, Vedic Mitra i Irańska Mitra zachowały wiele cech podobieństwa, że nie można podać żadnych wątpliwości dotyczących ich wspólnego pochodzenia. Obie religie widziały w nim boga światła, wzywanego razem z Niebem, mając w jednym przypadku imię Varuny, a w drugim – imię Ahura; w etyce został uznany za obrońcę prawdy, antagonistę fałszu i błędu. Ale święta poezja Indii zachowała dla niego jedynie zaciemnioną pamięć. Pojedynczy fragment, a nawet to częściowo zatarte, jest wszystkim, co zostało specjalnie mu dedykowane. Pojawia się głównie w przypadkowych aluzjach, – milczących świadków jego dawnej świetności. Mimo to jego fizjonomia nie jest tak wyraźna

str. 2

ograniczony w literaturze sanskryckiej, jak to jest w pismach Zend, słabość jego konturów nie wystarcza, aby ukryć prymitywną tożsamość jego charakteru.

Zgodnie z niedawną teorią, ten bóg, z którym nie znały narodów Europy, nie był członkiem starożytnego panteonu aryjskiego. Mitra-Varuna i pięciu innych Adityas celebrowanych przez Vedy, podobnie Mitra-Ahura i Amshaspands, którzy zgodnie z koncepcją Avestan otaczają Stwórcę, są na tej teorii jedynie słońcem, księżycem i planetami, kult, który został przyjęty przez Indo-Irańczyków „od sąsiedniego ludu, ich przełożonych w znajomości gwiaździstego firmamentu”, którzy mogli być niczym innym jak akadyjskimi lub semickimi mieszkańcami Babilonu. 1 Ale ta hipotetyczna adopcja, gdyby rzeczywiście miała miejsce, musiała nastąpić w epoce prehistorycznej, i bez próby rozproszenia niejasności tych prymitywnych czasów, wystarczy nam stwierdzić, że plemiona Iranu nigdy nie przestały czcić Mitra od ich pierwszego założenia o ziemskiej władzy aż do dnia ich nawrócenia na islam.

W Avesta, Mithra jest geniuszem niebiańskiego światła. Pojawia się przed wschodem słońca na skalistych szczytach gór; w ciągu dnia przemierza szeroki firmament na swoim rydwanie, ciągniętym przez cztery białe konie, i kiedy

str. 3

Nocne pada nadal świeci migoczącym blaskiem na powierzchni ziemi, „kiedykolwiek budzi się, zawsze czujny”. Nie jest on ani słońcem, ani księżycem, ani gwiazdami, ale z „setnymi uszami i setkami oczu” nieustannie obserwuje świat. Mitra słyszy wszystko, widzi wszystko, wie wszystko: nikt nie może go oszukać. Naturalnym przejściem stał się dla etyki bóg prawdy i uczciwości, który został powołany w uroczystej przysiędze, która zobowiązała się do wypełnienia kontraktów, karanych krzywoprzysięstw.

Światło, które rozprasza ciemność, przywraca szczęście i życie na ziemi; ciepło, które mu towarzyszy, płodzi naturę. Mitra jest „panem szerokich pastwisk”, tym, co czyni je płodnymi. „On daje wzrost, obfituje, daje bydło, daje potomstwo i życie”. Rozprasza wody niebios i powoduje, że rośliny wyrastają z ziemi; na tych, którzy go szanują, obdarza zdrowie ciałem, bogactwem bogactw i utalentowaną potomnością. Jest on bowiem nie tylko źródłem materialnych błogosławieństw, ale także duchowych korzyści. Jego dobroczynnym geniuszem jest pokój sumienia, mądrości i honoru wraz z dobrobytem i powoduje panowanie harmonii wśród wszystkich jego wyznawców. Deva, którzy zamieszkują miejsca ciemności, rozpowszechniają się na ziemi wraz z jałowością i cierpieniem wszelkiego rodzaju występkami i nieczystością. Mithra, „bezsenność i czuwanie, chroni tworzenie Mazdy” przed

str. 4

ich machinacje. Bezustannie walczy z duchami zła; a niesprawiedliwi, którzy im służą, odczuwają również straszne nawiedzenia Jego gniewu. Z niebiańskiego oka patrzy na swoich wrogów; uzbrojony w kompletną panoplia, rzuca się na nich, rozprasza i morduje ich. On spustosza i kładzie odpadki w domach niegodziwych, unicestwia plemiona i narody, które są mu wrogie. Z drugiej strony jest on potężnym sojusznikiem wiernych w ich wojowniczych wyprawach. Ciosy ich wrogów „nie trafiają w ich znak, bo Mithra, bolesna, otrzymuje je”; i zapewnia on zwycięstwo tym, którzy „mieli dobre instrukcje w Dobru, którzy czczą go i ofiarowują mu ofiary z ofiarą”. 1

Ta postać boga Zastępów, która była dominującą cechą Mitry z czasów Achæmenidesa, niewątpliwie została zaakcentowana w okresie zamieszania, podczas którego irańskie plemiona wciąż były ze sobą w stanie wojny; ale to przecież tylko rozwój starożytnej koncepcji walki między dniem a nocą. Ogólnie rzecz biorąc, obraz, który Avesta ofiaruje nam od starego aryjskiego bóstwa, jest, jak już powiedzieliśmy, podobny do tego, który Wedy rysowały w mniej wyraźnych zarysach, i stąd wynika, że ​​Mazdaizm pozostawił niezmienioną pierwotną podstawę.

Mimo to hymny Avestan dostarczają

str. 5

wyraźne przebłyski prawdziwej fizjonomii starożytnego boga światła, system Zoroastrian, przyjmując jego kult, szczególnie zmniejszył jego znaczenie. Jako cenę jego przyjęcia do Avestan Heaven, był zmuszony poddać się swoim prawom. Teologia umieściła Ahura-Mazdę na szczycie niebiańskiej hierarchii i odtąd nie mogła uznać nikogo za swojego rówieśnika. Mitrze nie stworzono nawet jednego z sześciu Amszaspasów, które pomogły Najwyższemu Bóstwu rządzić wszechświatem. Został zdegradowany, z większością starożytnych bóstw natury, do zastępu mniejszych genów lub yazatstworzony przez Mazdę. Był związany z niektórymi z ubóstwianych abstrakcji, które Persowie nauczyli się wielbić. Jako obrońca wojowników, otrzymał on swego towarzysza, Verethraghnę lub Zwycięstwo; jako obrońca prawdy, był związany z pobożną Sraoshą, czyli posłuszeństwem boskiemu prawu, z Rasznu, sprawiedliwością, z Arsztatem, Rectitude. Jako opiekuńczy geniusz dobrobytu przywoływany jest przez Ashi-Vańuhi, Richesa i Pâreñdî, Abundance. W towarzystwie Sraszy i Rasznu chroni duszę sprawiedliwych przed demonami, które chcą ściągnąć ją do piekła, a pod ich opieką wznosi się w górę do Raju. Ta irańska wiara zrodziła doktrynę odkupienia przez Mitrę, którą odkryliśmy na Zachodzie.

W tym samym czasie poddany został jego kult

str. 6

rygorystyczny ceremoniał, zgodny z litewską Mazdean. Ofiarowano mu ofiary z „małego bydła i dużego, i latających ptaków”. Te pochody poprzedzone były lub towarzyszyły im zwykłe libacje soku z Haomy oraz recytacja rytualnych modlitw, – zawsze trzymała w dłoni wiązkę świętych gałązek ( sztylet ). Ale zanim odważył się podejść do ołtarza, był zmuszony oczyścić się przez wielokrotne ablucje i biczowanie. Te rygorystyczne przepisy przypominają o rytuale chrztu i testach cielesnych nałożonych na rzymskich neofitów przed inicjacją.

Mithra został więc przyjęty w teologicznym systemie zaratusztrianizmu; w boskiej hierarchii przydzielono mu dogodne miejsce; był związany z towarzyszami niezrównanej ortodoksji; oddano mu hołd na równi z innymi genami. Ale jego osobowość nie była zbyt łagodna wobec rygorystycznych ograniczeń, które zostały mu nałożone, i można znaleźć w świętym tekście pozostałości starożytnej koncepcji, zgodnie z którą zajmował on w irańskim panteonie pozycję znacznie wyższą . Kilkakrotnie przywoływany jest w towarzystwie Ahury: dwaj bogowie tworzą parę, ponieważ światło Nieba i samego Nieba jest w swej naturze nierozłączne. Co więcej, jeśli powie się, że Ahura stworzył Mitrę tak jak wszystkie rzeczy, to jest tak samo powiedziane

str. 7

że uczynił go tak wielkim i godnym jak on sam. Mitra rzeczywiście jest yazatą, ale jest także najsilniejszym i najbardziej chwalebnym yazatą. „Ahura-Mazda ustanowiła go, by utrzymywał i nadzorował cały ten poruszający się świat”. 1 Dzięki wojnie tego zwycięskiego wojownika Najwyższa Istota niszczy demony i sprawia, że ​​nawet Duch Zła, Ahriman, drży.

Porównaj te teksty ze sławnym fragmentem, w którym Plutarch 2 wykłada dualistyczną doktrynę Persów: Oromazes mieszka w domenie wiecznego światła „tak daleko nad słońcem, jak słońce jest odległe od ziemi”; Ahriman króluje w królestwie ciemności, a Mithra zajmuje między nimi miejsce pośrednie. Początek Bundahish 3 przedstawia dość podobną teorię, z wyjątkiem tego, że w miejsce Mithry jest powietrze ( Vayu ), które jest umieszczone pomiędzy Ormazd i Ahrimanem. Sprzeczność jest tylko jednym z terminów, ponieważ zgodnie z ideami irańskimi powietrze jest nierozerwalnie połączone ze światłem, które ma wspierać. W porządku, najwyższego boga, zasiadającego w empirie ponad gwiazdami, gdzie istnieje wieczny spokój; pod nim aktywne bóstwo, jego wysłannik i szef niebiańskich armii w nieustannej walce

str. 8

z Duchem Ciemności, który z trzewi z piekła wysyła swe dewy na powierzchnię ziemi – jest to koncepcja religijna, znacznie prostsza niż zoroastryzm, która wydaje się być powszechnie akceptowana wśród podmiotów Achæmenides.

Widoczna rola, jaką religia dawnych Persów przyznawała Mithrze, jest potwierdzona przez liczne dowody. On sam, z boginią Anâhitą, jest przywoływany w inskrypcjach Artakserksesa obok Ahura-Mazdy. „Wielcy królowie” byli z pewnością bardzo blisko do niego przywiązani i uważali go za swego specjalnego opiekuna. On jest tym, którego wzywają, aby świadczyć o prawdzie ich słów i do których wzywają w przeddzień bitwy. Bez wątpienia uważali go za boga, który przyniósł zwycięstwo monarchom; on był, jak sądzili, który spowodował, że to tajemnicze światło zstąpiło na tych, którzy zgodnie z wierzeniami Mazdean są gwarancją wiecznego sukcesu książąt, których autorytet konsekruje.

Szlachta podążyła za przykładem suwerena. Ogromna liczba horodycznych lub bogobojnych imion, w połączeniu z mithrą, które zostały poniesione przez ich członków od najdalszego starożytności, jest dowodem na to, że cześć dla tego boga była ogólna wśród nich.

Mithra zajmował duże miejsce w oficjalnym kulcie. W kalendarzu był siódmy miesiąc

str. 9

poświęcone mu, a także niewątpliwie szesnasty dzień każdego miesiąca. W czasie jego święta, królu, jeśli możemy wierzyć Ctesiasowi, 1 pozwolono sobie na obfite libacje na jego cześć i na wykonywanie świętych tańców. Z pewnością ten festiwal był okazją do uroczystych poświęceń i uroczystych ceremonii. Mithrakana słynęły w całej Hither Azji, w swojej formie Mihragân były przeznaczone, w dzisiejszych czasach, aby być obchodzone na początku zimy przez muzułmanin Persji. Sława Mitry rozciągnęła się na granice Morza Egeńskiego; jest jedynym irańskim bogiem, którego imię było popularne w starożytnej Grecji, a sam ten fakt dowodzi, jak głęboko był czczony przez narody wielkiego sąsiadującego imperium.

Religia obserwowana przez monarchę i całą arystokrację, która pomagała mu w rządzeniu jego rozległymi terytoriami, nie mogła pozostać ograniczona do kilku prowincji jego imperium. Wiemy, że Artakserkses Ochus spowodował, że posągi bogini Anâhity wzniesiono w różnych stolicach, w Babilonie, Damaszku i Sardes, a także w Suzie, Ekbatanie i Persepolis. W szczególności Babilon, będący zimową rezydencją władców, był siedzibą licznych urzędników duchownych, zwanych Magami , którzy sprawowali władzę nad rdzennymi księżmi. The

str. 10

prerogatywy, że cesarski protokół zagwarantowany temu oficjalnemu duchowieństwu nie mógł uczynić ich zwolnionymi z wpływu potężnej kasty kapłańskiej, która rozkwitała obok nich. Eudycyjna i wyrafinowana teologia Chaldæans była w ten sposób nałożona na prymitywną wiarę Mazdean, która była raczej congeries of traditions niż dobrze ugruntowane ciało określone dogmaty. Legendy obu religii zostały zasymilowane, ich bóstwa – zostały zidentyfikowane, a semicki kult gwiazd (astrolatria), potworny owoc długotrwałych naukowych obserwacji, został połączony z mitami natury Irańczyków. Ahura-Mazda był zmieszany z Belem, który panował nad niebiosami; Anâhita był przyrównany do Isztar, który przewodniczył planecie Wenus; podczas gdy Mitra stała się Słońcem, Szamaszem. Jako Mitra w Persji, tak Szamasz w Babilonie jest bogiem sprawiedliwości; podobnie jak on, pojawia się także na wschodzie, na szczytach gór, i idzie swoim codziennym kursem przez niebiosa w olśniewającym rydwanie; podobnie jak on, w końcu on również daje zwycięstwo armii wojowników i jest obrońcą królów. Transformacja dokonana przez teorie semickie w wierzeniach Persów miała tak głęboki charakter, że wiele wieków później, w Rzymie, pierwotne siedziby Mitry nierzadko znajdowały się nad brzegiem Eufratu. Według Ptolemæus, Transformacja dokonana przez teorie semickie w wierzeniach Persów miała tak głęboki charakter, że wiele wieków później, w Rzymie, pierwotne siedziby Mitry nierzadko znajdowały się nad brzegiem Eufratu. Według Ptolemæus, Transformacja dokonana przez teorie semickie w wierzeniach Persów miała tak głęboki charakter, że wiele wieków później, w Rzymie, pierwotne siedziby Mitry nierzadko znajdowały się nad brzegiem Eufratu. Według Ptolemæus, 1 to

str. 11

silne bóstwo słoneczne było czczone we wszystkich krajach, które rozciągały się od Indii do Asyrii.

Ale Babilon był tylko krokiem w rozmnażaniu się mazdaizmu. Bardzo wcześnie Mędrcy przekroczyli Mezopotamię i przeniknęli do centrum Azji Mniejszej. Wydaje się, że nawet pod pierwszym Achemenidami osiedlili się w Armenii, gdzie rdzenna religia stopniowo uległa kultowi, a także w Kapadocji, gdzie ich ołtarze wciąż płonęły w wielkich ilościach w czasach słynnego geografa Strabo. . W najodleglejszej epoce wkroczyli do odległego Pontu, do Galacji, do Frygii. Nawet w Lydii, pod panowaniem Antoninów, ich potomkowie wciąż intonowali swoje barbarzyńskie hymny w sanktuarium przypisywanym Cyrusowi. Te wspólnoty, przynajmniej w Kapadocji, miały przetrwać triumf chrześcijaństwa i były utrzymywane do piątego wieku naszej ery,

Początkowo rumieniec upadku imperium Dariusza wydawał się być koniecznie fatalny dla tych kolonii religijnych, tak rozproszonych i odtąd mających być odciętymi od kraju ich narodzin. Ale w rzeczywistości stało się dokładnie odwrotnie, a Mędrcy z Diadochi, następcy Aleksandra Wielkiego, nie mniej skutecznej ochrony niż ta, którą

str. 12

cieszył się pod Wielkim Królem i jego satrapami. Po rozczłonkowaniu imperium Aleksandra (323 pne), w Pontu, Kapadocji, Armenii i Commagene założono dynastie, które rzekomi genealodzy udawali, że powracają do Ache-menskich królów. Niezależnie od tego, czy te królewskie domy pochodzą z irańskiego wydobycia, czy też nie, ich nędzne pochodzenie nałożyło na nich obowiązek czczenia bogów ich fikcyjnych przodków. W opozycji do greckich królów Pergamonu i Antiochii reprezentowali starożytne tradycje w religii i polityce. Ci książęta i magnaci ich śwityprzybrała rodzaj arystokratycznej dumy z niewolniczo naśladującymi starożytnych mistrzów Azji. Chociaż nie przejawiają jawnej wrogości wobec innych religii praktykowanych w ich domenach, to jednak zachowali szczególną łaskę dla świątyń mazdejskich bóstw. Oromazy (Ahura-Mazda), Omanos (Vohumano), Artagnes (Verethraghna), Anaïtis (Anâhita) i jeszcze inni otrzymali swój hołd. Ale Mitra była przede wszystkim przedmiotem ich upodobania. Monarchowie tych narodów cenili dla niego pobożność, która była w pewnym sensie osobista, o czym świadczy częstotliwość imienia Mitradates we wszystkich ich rodzinach. Najwyraźniej Mithra pozostał dla nich, tak jak był dla Artakserksesa i Dariusza, boga, który zapewniał zwycięstwo monarchom, – manifestacja

str. 13

i trwała gwarancja ich uzasadnionych praw.

Ta cześć dla perskich zwyczajów, odziedziczona po legendarnych przodkach, ta idea, że ​​pobożność jest bastionem tronu i jedynym warunkiem sukcesu, jest wyraźnie potwierdzona napuszonym napisem 1 wygrawerowany na kolosalnym grobowcu Antiochusa I., Epiphanes, z Commagene (69-34 pne), wzniesiony na ostrodze górskiego taurusa, dowodzący odległym widokiem na dolinę Eufratu (ryc. I). Ale będąc potomkiem jego matki Seleucydów z Syrii, i rzekomo przez jego ojca Dariusza, syna Hystaspesa, król Commagene połączył wspomnienia o jego podwójnym pochodzeniu, a także zjednoczył bogów i rytuały Persów i Grecy, tak jak w jego własnej dynastii, nazwa Antiochu na przemian z nazwą Mitrydatesa.

Podobnie w sąsiednich krajach irańscy książęta i księża stopniowo ulegali rosnącej potędze cywilizacji greckiej. Pod Achæmenides, wszystkie różne narody leżące pomiędzy Pontus Euxinus i Mount Taurus cierpiały z powodu tolerancji centralnego autorytetu do praktykowania lokalnych kultów, obyczajów i języków. Ale w wielkim zamieszaniu spowodowanym przez upadek perskiego imperium, wszystkie polityczne i

str. 14

bariery religijne zostały zburzone. Heterogeniczne rasy nagle weszły w kontakt ze sobą, w wyniku czego Azja przeszła przez fazę analogicznego synkretyzmu

 


KING ANTIOCHUS I MITHRA.
(Płaskorzeźba kolosalnej świątyni zbudowanej przez Antiochusa I. z Commagene, 69-31 pne, na Nemrood Dagh, ostroga Gór Taurus, T. et M. , s. 188)

 

do tego, co jest bardziej widoczne w imperium rzymskim. Kontakt wszystkich teologii Orientu i wszystkich filozofii Grecji wywołał najbardziej zaskakujące kombinacje i konkurencję

str. 15

pomiędzy różnymi wyznaniami stał się wyjątkowo szybki. Wielu mędrców, od Armenii po Frygię i Lydię, bez wątpienia odstąpiło od ich tradycyjnej rezerwy, by poświęcić się aktywnej propagandzie, i podobnie jak Żydzi z tej samej epoki, udało im się zgromadzić wokół siebie licznych prozelitów. Później, kiedy prześladowani przez chrześcijańskich cesarzy, byli zmuszeni powrócić do swojej quondamowej ekskluzywności i do powrotu do rygoryzmu, który stawał się coraz bardziej nieosiągalny.

Było to niewątpliwie podczas okresu moralnej i religijnej fermentacji, wywołanej przez macedoński podbój, że mitraizm otrzymał w przybliżeniu jego ostateczną formę. Zostało ono już całkowicie skonsolidowane, gdy rozprzestrzeniło się w całym Imperium Rzymskim. Jego dogmaty i tradycje liturgiczne musiały być mocno ugruntowane od początku jego rozpowszechniania. Niestety nie jesteśmy w stanie dokładnie określić ani kraju, ani okresu, w którym Mazdaism przyjął cechy odróżniające je we Włoszech. Nasza nieznajomość ruchów religijnych, które poruszały Orient w epoce aleksandryjskiej, niemal całkowity brak bezpośredniego świadectwa dotyczącego historii sekt irańskich w ciągu pierwszych trzech wieków przed naszą erą, są naszymi głównymi przeszkodami w zdobyciu pewnej wiedzy o rozwoju Piseseeizmu.

str. 16

aby zmienić religię Mędrców Azji Mniejszej i starać się pokazać, jak w różnych regionach zmieniające się wpływy w różny sposób zmieniały jej pierwotny charakter.

W Armenii Mazdaism łączył się z narodowymi wierzeniami kraju, a także z semickim elementem importowanym z Syrii. Mitra pozostała jedną z głównych boskości teologii synkretycznej, która wyszła z tego potrójnego wpływu. Tak jak na Zachodzie, niektórzy widzieli w Mithrze geniusz ognia, inni utożsamiali go ze słońcem; i fantastyczne legendy były splecione z jego imieniem. Mówiono, że wyrósł z kazirodczego stosunku Ahura-Mazdy z własną matką i znowu był potomkiem zwykłego śmiertelnika. Powstrzymamy się od roztrząsania tych i innych pojedynczych mitów. Ich charakter radykalnie różni się od dogmatów akceptowanych przez zachodnich wyznawców perskiego boga.

W pozostałych częściach Azji Mniejszej zmiany, które przeszedł Mazdaizm, nie były tak głębokie jak w Armenii. Opozycja między kultami rdzennych mieszkańców a religią, której irańskie pochodzenie cieszyło się odwoływaniem, nigdy nie przestała być odczuwalna. Czysta doktryna, której czciciele

str. 17

Ogniem byli strażnicy nie mogli łatwo pogodzić się z orgią celebrowaną ku czci kochanka Kybele. Niemniej jednak, w ciągu długich wieków, że emigranci Mędrcy żyli pokojowo wśród autochtonicznych plemion, pewne połączenia koncepcji obu ras nie mogły pomóc w ich urzeczywistnieniu. W Pontus Mitra jest reprezentowana na koniach, jak ludzie, księżycowy bóg czczony przez cały półwysep. W innych miejscach jest on przedstawiony w szerokich, rozciętych spodniach ( anaxyrides ), przypominając sobie na myśl okaleczenie Attisa. W Lydii Mitra-Anâhita został Sabaziusz-Anaïtis. Inne lokalne bóstwa również pożyczyły się do identyfikacji z potężną yazatą. Wyglądałoby to tak, jakby kapłani tych niekulturalizowanych krajów starali się, aby ich ludowi bogowie byli kompanami tych, których czcili książęta i szlachta. Ale mamy zbyt małą wiedzę na temat religii tych krajów, aby określić dokładne cechy, które odpowiednio wyprowadzają z Parsomonizmu lub przekazują mu. O tym, że wiemy o wzajemnym wpływie, nie możemy ustalić dokładnego zakresu. Mimo to, jakkolwiek powierzchowne mogło to być, 1 to na pewno

str. 18

 


Ryc. 2.
IMPERIALNE MONETY TRAPEZUSA (TREBIZOND), MIASTA PONTUSA
 .

 

Reprezentując boskość na koniu przypominającą zarówno mężczyzn jak i Mitrę, i pokazując, że w Pontus zostali zidentyfikowani.

a . Brązowe monety. Awers: Popiersie Aleksandra Severusa, odzianego w paludamentum; głowa zwieńczona laurowym. Rewers: Kompozyt Men-Mithra w stroju orientalnym, w czapce frygijskiej i osadzony na koniu, który przesuwa się w prawo. Z przodu płonący ołtarz. Po obu stronach charakterystyczne pochodnie Mitraic, odpowiednio podniesione i odwrócone. Po prawej stronie drzewo z gałęziami nadprzestrzennymi dla jeźdźca. Z przodu kruk pochyla się w jego stronę. (218 AD)

b . Podobna moneta.

c . Awers: Alexander Severus. Rewers: Men-Mithra na koniu posuwającym się w prawo. Na pierwszym planie płonący ołtarz; w ryku, drzewo, na którym siedzi kruk.

d . Podobna moneta, mająca na swoim awersie popiersie Gordianusa III. ( T. et M. , s. 190.)

 

str. 19

przygotował się na związek intymny, który niebawem miał nastąpić na Zachodzie pomiędzy Tajemnicami Mitry i Wielkiej Matki.

 


Ryc. 3.
MONETY BAKRYŃSKIE
 .

 

Na monetach scytyjskich królów Kanerkes i Hooerkes, którzy panowali w Kabulu i na północnym zachodzie Indii od 87 do 120 rne, wizerunek Mitry znajduje się w towarzystwie innych perskich, greckich i hinduskich bogów. Monety te mają niewielki bezpośredni związek z Tajemnicami, jakie pojawiły się na Zachodzie, ale zasługują na naszą uwagę jako jedyne reprezentacje Mitry, które znajdują się poza granicami rzymskiego świata.

a . Awers: Wizerunek króla Kanerkesa. Rewers: Obraz Mitry.

b . Na awersie znajduje się popiersie króla Hooerkesa, a na odwrót obraz Mitry jako bogini.

c . Popiersie Hooerkes z księżycowym i słonecznym bogiem (Mithra) na odwrotnej stronie.

d . Popiersie Hooerkes, z samą Mithrą na odwrocie.

e, f, g . Podobne monety. ( T. et M. , s. 186.)

 

str. 20

Kiedy w wyniku ekspedycji Aleksandra (334-323 pne) cywilizacja Grecji rozprzestrzeniła się na całą Azję, wywarła wrażenie na Mazdzie, tak daleko na wschód, jak Bactriana. Niemniej jednak, Iranizm, jeśli możemy użyć takiej nazwy, nigdy nie poddał się hellenizmowi. Iran szybko odzyskał swoją autonomię moralną, a także swoją niezależność polityczną; i ogólnie rzecz biorąc, siła oporu oferowana przez perskie tradycje do asymilacji, która była gdzie indziej łatwo spełniona, jest jedną z najważniejszych cech historii stosunków Grecji ze Wschodem. Ale Mędrcy Azji Mniejszej, będąc znacznie bliżej wielkich ognisk Zachodniej kultury, byli bardziej żywo oświeceni promieniowaniem. Nie chcąc się pochłaniać religią podboju obcych, połączono z nią swoje sekty. Aby zharmonizować swoje barbarzyńskie przekonania z ideami helleńskimi, odwołano się do starożytnej praktyki identyfikacji. Starali się wykazać, że niebo Mazdean zamieszkiwane było przez tych samych mieszkańców co Olympus: Ahura-Mazda jako Najwyższa Istota była zakłopotana Zeusem; Verethraghna, zwycięski bohater, wraz z Heraklesami; Anâhita, któremu został poświęcony byk, stała się Artemis Tauropolos, a identyfikacja posunęła się tak daleko, że zlokalizowała w jej świątyniach bajkę Orestesa. Mitra, już uznana w Babilonie za rówieśnika Szamasza, była naturalna zwycięski bohater wraz z Heraklesami; Anâhita, któremu został poświęcony byk, stała się Artemis Tauropolos, a identyfikacja posunęła się tak daleko, że zlokalizowała w jej świątyniach bajkę Orestesa. Mitra, już uznana w Babilonie za rówieśnika Szamasza, była naturalna zwycięski bohater wraz z Heraklesami; Anâhita, któremu został poświęcony byk, stała się Artemis Tauropolos, a identyfikacja posunęła się tak daleko, że zlokalizowała w jej świątyniach bajkę Orestesa. Mitra, już uznana w Babilonie za rówieśnika Szamasza, była naturalna

str. 21

 


Ryc. 4
TYPOWA REPREZENTACJA MITHRA.
(Słynna płaskorzeźba Borghesiego z białego marmuru, teraz w Luwrze w Paryżu, ale pierwotnie wzięta z mithræum Kapitolu).

Mitra poświęca byka w jaskini. Charakterystyczne cechy pomników Mithry są tutaj reprezentowane: młodzież z wyprostowaną i odwróconą pochodnią, wąż, pies, kruk, Helios, bóg słońca i Selene, bogini księżyca. Ze względu na czapkę frygijską, podobieństwo twarzy do twarzy Aleksandra i naśladowanie motywu klasycznej greckiej grupy Nike, poświęcającego byka, – wszystkie cechy epoki Diadochów, – oryginał wszystkich prac tego typu przypisano artyście Pergamonu. ( T. et M. , str. 194.)

 

str. 22

związany z Helios; ale nie był mu podporządkowany, a jego perskie imię nigdy nie zostało zastąpione w liturgii tłumaczeniem, jak miało to miejsce w przypadku innych bóstw czczonych w Tajemnicach.

W ten sposób powstała synonimia

 


Ryc. 5.
TAUROCTONOUS MITHRA.

Typ artystyczny.

(Płaskorzeźba, dawniej w domo Andreæ Cinquinæ, obecnie w Petersburgu, T. et M. , s. 229.)

 

między apelacjami bez związku nie pozostawały wyłączną rozrywką mitologów; doszło do poważnego skutku, jakim były teraz niejasne personifikacje wyobrażone przez orientalną wyobraźnię

str. 23

przybrał dokładne formy, którymi greccy artyści zainwestowali bogów olimpijskich. Prawdopodobnie nigdy wcześniej nie byli reprezentowani w formie ludzkiej, lub jeśli ich obrazy istniały naśladując

 


Ryc. 6.
TAUROCTONOUS MITHRA.

Typ artystyczny (drugi wiek).

(Wielka grupa białego marmuru, obecnie w Watykanie T. et M. , s. 210)

 

Asyryjscy idole byli bez wątpienia groteskowi i prymitywni. W ten sposób przekazując mazdyjskim bohaterom całą uwodzicielskość ideałów helleńskich, koncepcja ich charakteru została z konieczności zmodyfikowana; i zostały oczyszczone z egzotycznych cech

str. 24

bardziej akceptowalne dla ludów Zachodu. Jeden z nieodzownych warunków sukcesu tej egzotycznej religii w świecie rzymskim spełnił się, gdy w drugim wieku przed naszą erą rzeźbiarz szkoły Pergamonu skomponował żałosne

 


Ryc. 7.
TAUROCTONOUS MITHRA.

Wczesny typ artystyczny.

(Płaskorzeźba z białego marmuru, Rzym, obecnie w Muzeum Sztuk Pięknych w Bostonie).

 

grupa Mithry Tauroctonos, do której od teraz uniwersalne zwyczaje zastrzegały miejsce honoru w absydzie spelæa . 1

Ale sztuka nie tylko wykorzystywała swoje moce, by złagodzić odpychające cechy, które są niegrzeczne

str. 25

Tajemnice mogą posiadać dla umysłów tworzonych w greckich szkołach; filozofia usiłowała także pogodzić ich doktryny z jej naukami, a raczej azjatyccy kapłani udawali, że odkrywają w swoich świętych tradycjach teorie filozoficznych sekt. Żadna z tych sekt tak łatwo nie popierała sojuszu z popularnym kultem Stoa, a jego wpływ na tworzenie mitraizmu był głęboki. Starożytny mit śpiewany przez Mędrców cytowany jest przez Dion Chrysostomos 1ze względu na alegoryczne podobieństwo do stoickiej kosmologii; i wiele innych perskich idei zostało podobnie zmodyfikowanych przez panteistyczne koncepcje uczniów Zenona. Myśliciele coraz bardziej przyzwyczaili się do odkrywania w dogmatach i uświęceniach liturgicznych orientalnych niejasnych refleksji starożytnej mądrości, a tendencje te zharmonizowały się zbytnio z pretensjami i zainteresowaniem duchowieństwa mazdowskiego, aby nie byli przez nie wspierani przy pomocy wszelkich środków. w ich mocy.

Ale jeśli filozoficzna spekulacja przekształciła charakter wierzeń Mędrców, inwestując je w zakres, który nie posiadali pierwotnie, jego wpływ był jednak na cały konserwatystyczny, a nie rewolucyjny. Sam fakt, że zainwestował legendy, które były często dziecinne z symbolicznym znaczeniem, że je umeblowano

str. 26

racjonalne wyjaśnienia dla zastosowań, które były najwyraźniej absurdalne, w znacznym stopniu przyczyniły się do zapewnienia ich wieczności. Jeśli teologiczna podstawa religii została w rozsądny sposób zmodyfikowana, jej ramy liturgiczne pozostały względnie stałe, a zmiany dokonane w dogmatach były zgodne z szacunkiem należnym rytuałowi. Zabobonny formalizm, którego minimalne recepty Wendidad były wyrazem, jest z pewnością przed okresem Sasanidów. Ofiary, które Mędrcy Kapadocji ofiarowali w czasach Strabona ( około 63 roku pne-21 AD) przypominają wszystkie osobliwości liturgii avestańskiej. To były te same psalmodyczne modlitwy przed ołtarzem ognia; i ten sam pakiet świętych gałązek ( baresman); te same oblacje mleka, oleju i miodu; takie same środki ostrożności, aby oddech kapłana nie skaził Boskiego płomienia. Napis „Antiocha z Commagene” (69-34 r. Pne) w przepisach, które mu nakazuje, świadczy o tym, jak dokładna wierność starożytnym irańskim zwyczajom. Król cieszy się, że zawsze szanował bogów swoich przodków zgodnie z tradycją Persów i Greków; wyraża on pragnienie, aby kapłani założeni w nowej świątyni nosili kapłańskie szaty tych samych Persów i aby zgodnie z pradawnym świętym zwyczajem panowali zgodnie z nimi. Szesnasty dzień każdego miesiąca, który ma być

str. 27

specjalnie obchodzone, nie jest tylko urodzinami samego króla, ale także dniem, który od niepamiętnych czasów był specjalnie poświęcony Mitrze. Wiele, wiele lat później, inny

 


Ryc. 8.
KING ANTIOCHUS I AHURA-MAZDA.

(Płaskorzeźba świątyni Antiochusa I. z Kommagena, 69-34 pne, na Nemrood Dagh, bodziec gór Taurus T. i M. , s. 188).

 

Commagenean, Lucian z Samosata, w fragmencie najwyraźniej zainspirowanym praktykami, których był świadkiem we własnym kraju, wciąż mógł wyśmiewać się z powtarzających się oczyszczeń, niekończących się pieśni i długich medańskich szat

str. 28

sekciarze Zoroastra. 1 Ponadto drwił im z ignorancji nawet w języku greckim i bełkotał niespójny i nieczytelny bełkot. 2

Konserwatywny duch mędrców z Kapadocji, który związał ich z dawno zużytymi zwiastunami, przekazywanymi z pokolenia na pokolenie, nie osłabił ani jednej potęgi po zwycięstwie chrześcijaństwa; i św. Bazylego 3 odnotował fakt jego utrzymywania się dopiero pod koniec czwartego wieku. Nawet we Włoszech jest pewne, że Tajemnice Irańskie nigdy nie przestały zachowywać znacznej części rytualnych form, które Mazdaism zaobserwował w Azji Mniejszej ze względu na czas. 4 Główna innowacja polegała na zastąpieniu języka perskiego językiem liturgicznym, greckim, a być może i łacińskim. Reforma ta zakłada istnienie świętych ksiąg i jest prawdopodobne, że później, po epoce aleksandryjskiej, modlitwy i pieśni, które zostały pierwotnie przekazane ustnie, były zobowiązane do pisania, aby ich pamięć nie zniknęła na zawsze. Ale to niezbędne przystosowanie się do nowych warunków nie zapobiegło mitraizmowi

str. 29

zachowując do końca ceremonię, która była w istocie perskim.

Greckie imię „Tajemnice”, które pisarze zastosowali do tej religii, nie powinno wprowadzać nas w błąd. Adepci mitraizmu nie naśladowali greckich kultów w organizacji ich tajnych stowarzyszeń, których doktryna ezoteryczna została ujawniona dopiero po stopniowaniu inicjacji. W samej Persji Mędrcy stanowili wyłączną kastę, która wydaje się być podzielona na kilka podległych klas. Ci z nich, którzy zajęli miejsce pobytu wśród obcych narodów, różniących się językiem i manierami, byli jeszcze bardziej zazdrośni ukrywając swoją dziedziczną wiarę od profanum. Znajomość ich arcykapłanów dała im wzniosłą świadomość ich moralnej wyższości i ubezpieczała ich prestiż wobec otaczających ich ignorantów. Jest prawdopodobne, że kapłaństwo mazdyjskie w Azji Mniejszej, tak jak w Persji, było prymitywnie dziedziczną cechą plemienia, w którym przekazywano je z ojca na syna; późniejsi jego współpracownicy, po odpowiednich ceremoniach inicjacyjnych, zgodzili się przekazać swoje tajne dogmaty obcym i że ci prozelici zostali następnie stopniowo dopuszczeni do wszystkich różnych ceremonii kultu. Irańska diaspora jest pod tym względem porównywalna, podobnie jak w wielu innych, z sytuacją Żydów. Użycie wkrótce rozróżniło różne i że ci prozelici byli następnie stopniowo dopuszczani do wszystkich różnych ceremonii kultu. Irańska diaspora jest pod tym względem porównywalna, podobnie jak w wielu innych, z sytuacją Żydów. Użycie wkrótce rozróżniło różne i że ci prozelici byli następnie stopniowo dopuszczani do wszystkich różnych ceremonii kultu. Irańska diaspora jest pod tym względem porównywalna, podobnie jak w wielu innych, z sytuacją Żydów. Użycie wkrótce rozróżniło różne

str. 30

klasy neofitów, zakończone ostatecznie ustanowieniem ustalonej hierarchii. Lecz pełne objawienie świętych wierzeń i praktyk było zawsze zarezerwowane dla uprzywilejowanych niewielu; a ta mistyczna wiedza zdawała się wzrastać w doskonałości proporcjonalnie, ponieważ stała się bardziej okultystyczna.

Wszystkie pierwotne rytuały, które charakteryzowały mityczny kult Rzymian, bez wątpienia sięgają korzeni azjatyckich: zwierzęce przebrania używane w niektórych ceremoniach są przetrwaniem bardzo rozpowszechnionego prehistorycznego zwyczaju, który przetrwał w naszych czasach; praktyka poświęcania górskich jaskiń bogu jest niewątpliwie dziedzictwem czasów, kiedy jeszcze nie zbudowano świątyń; okrutne testy narzucone na inicjowane przypominanie o krwawych okaleczeniach, które popełnili sługi Mâ i Cybele. Podobnie legendy, o których Mitra jest bohaterem, nie mogły zostać wymyślone, chyba że w epoce pastoralnej. Te antyczne tradycje prymitywnej i prymitywnej cywilizacji utrzymują się w Tajemnicach po stronie subtelnej teologii i wzniosłego systemu etyki.

Analiza elementów składowych Mitraizmu, jak przekrój formacji geologicznej, pokazuje stratyfikacje tej złożonej masy w ich regularnej kolejności osadzania. Podstawową warstwą tej religii, jej niższą i pierwotną warstwą, jest wiara starożytnego Iranu, od którego pochodzi.

str. 31

Ponad tym mazdeńskim podłożem odłożono w Babilonie grubą osadę semickich doktryn, a następnie lokalne wierzenia Azji Mniejszej dodały do ​​niej swoje aluwialne złoża. W końcu z tej żyznej ziemi wyłoniła się bujna roślinność z helleńskich pomysłów i częściowo ukryta przed jej prawdziwą pierwotną naturą.

Ta złożona religia, w której zespawano tak wiele heterogenicznych elementów, jest adekwatnym wyrazem złożonej cywilizacji, która rozkwitła w epoce aleksandryjskiej w Armenii, Kapadocji i Pontu. Gdyby Mithridates Eupator zrealizował swoje ambitne marzenia, ten helleński parseeizm bez wątpienia stałby się państwową religią rozległego imperium azjatyckiego. Ale bieg jego losów został zmieniony przez zerwanie tego wielkiego przeciwnika Rzymu (66 rpne). gruzuPontyjskich armii i flot, uciekinierów wypędzonych przez wojnę i przybywających ze wszystkich stron Orientu, rozpowszechniło Irańskie Tajemnice pośród narodu piratów, którzy zdobyli władzę pod osłoną schronienia w górach Cylicji. Mitra stała się mocno ugruntowana w tym kraju, w którym Tarsus nadal go czcił aż do upadku imperium (Ryc. 9 ). Wspierany przez swoją wojowniczą religię, ta republika poszukiwaczy przygód odważyła się sprzeciwić supremacji mórz z rzymskim kolosem. Bez wątpienia uważali się za wybranych

str. 32

naród, przeznaczony do niesienia zwycięstwa religii niezwyciężonego boga. Silny w świadomości swojej ochrony, ci śmiali marynarze odważnie splądrowali najbardziej czczone sanktuaria

 


Ryc. 9.
MEDALION MITHRAICZNY BRĄZU Z TARSUSU, KILICIA.

Awers: Popiersie Gordianusa III. Ubrane w paludamentum i ubrane w koronę z nadrukiem. Rewers: Mithra, ubrana w przepasaną koronę i ubrana w pływające chlamysy, tunikę przykrytą piersią i anaxyrides (spodnie), chwyta lewym skrzydłem nozdrza byka, który zmusił do kolan, w prawej ręce trzyma nóż, za pomocą którego ma zabić zwierzę. ( T. et M. , s. 190.)

 

Grecji i Włoch, a świat łaciński zadzwonił po raz pierwszy z nazwą barbarzyńskiej boskości, która wkrótce miała narzucić mu jego uwielbienie.

———————

Komentarz:

”Mitra w cesarstwie rzymskim był czczony jako wojowniczy „bóg niezwyciężonego słońca” (Deus Sol Invictus) i uważany za boga lojalności, honoru, prawdy, przyjaźni i miłości. Towarzyszył mu kult walki dobra ze złem (w tym własną cielesnością, czemu towarzyszyła asceza) i nakaz dyscypliny wewnętrznej. Mitraizm był wtedy szeroko rozpowszechnioną religią w Europie, łącznie z Brytanią.

Istnieją podania, że powszechny obyczaj wzajemnego ściskania dłoni ma swe źródło w misteriach mitraickich (w zakończeniu rytualnego konfliktu między Mitrą i Słońcem), jako oznaka zaufania i nie posiadania broni. Niektórzy nawet twierdzą, że żołnierski obyczaj salutowania też pochodzi od rytuału „powitania słońca” w mitraickich misteriach.

Rzymski mitraizm nie był religią łatwo dostępną. Była to religia tajemna, do której prowadziło siedem niełatwych stopniach wtajemniczenia. Z zasady była ona dostępna tylko dla mężczyzn, a nieliczne kobiety były dopuszczane tylko do pierwszych stopni wtajemniczenia. Obraz zabijania byka jako symbol religijny też nie był zbyt budujący. Mimo to, jeszcze w 274 roku n.e. cesarz Aureliusz ogłosił Boga Słońca głównym patronem cesarstwa i dedykował mu świątynię na Polu Marsowym w Rzymie. Lecz później, gdy religia chrześcijańska stała się w cesarstwie rzymskim jedyną religią sankcjonowaną przez państwo (Sobór Nicejski, 325 rok n.e.), mitraizm zaniknął dość szybko. Świątynie mitraickie były burzone, a na ich miejscu stawiano chrześcijańskie.

Uważa się jednak, że wpływ mitraizmu na chrześcijaństwo był znaczący. Dużą rolę odegrał Paweł z Tarsu, Żyd, który miał swe słynne „widzenie” na drodze do Damaszku. Tars w tym czasie był jedną z kolebek wyznania łączącego perskiego Mitrę z greckim Perseuszem. Wierzenia te musiały być dobrze znane Pawłowi, który w swym ‘Liście do Efezjan’ (VI, 10-17) pisał w żołnierskim stylu o „zbroi boga, tarczy wiary, hełmie zbawienia, orężu ducha” itd. To są sformułowania dalekie od nauk Jezusa, głoszącego brak przemocy w sensie duchowym i fizycznym.

 

No to ładnie, okazuje się że wiele obecnych religii powiela elementy pochodzące z Mitraizmu czyli kolejnego kultu solarnego, ponadto wychodzi na jaw kim był pomazaniec-wymazaniec Pawła.

 

https://www.salon24.pl/u/kali/314850,mitraizm,2

– biskupi chrześcijańscy zaadaptowali ‘mitrę’ (nakrycie głowy) jako znak swego urzędu;

– kapłanem mitraickim mógł być tylko mężczyzna;

kapłan mitraicki był nazywany ‘Ojcem’; w mitraizmie istniał również ‘Ojciec Ojców’ lub ‚Ojciec Święty’, wybierany spośród Ojców (odpowiednik papieża);

– mitraicki ‚Ojciec Święty’ nosił pierścień i laskę pasterską (pastorał);

– mitraicki obrzęd, w którym Mitra, Słońce i wtajemniczeni siedzą wokół stołu i spożywają części zabitego byka, zanim Mitra i Słońce nie wstąpią do ‘nieba’ w słonecznym rydwanie – nieco przypomina „Ostatnią Wieczerzę” Jezusa i jego wniebowstąpienie;

Jezusowi na wizerunkach przydano koronę mitraickiego ‘Boga Słońca’ z promieniami światła; jest ona nawet określana jako „korona prawości”;

– architektura kościołów chrześcijańskich również była wzorowana na świątyniach mitraickich.

Podsumowując:
Obecny Chrześcijański Chrystus nie ma nic wspólnego z Isusem, Synem Bożym i Krzewicielem Prawa Bożego.
Chrześcijaństwo założone przez Pawła to nic innego jak zakamuflowany Mitraizm z elementami zakazanymi w Septuagincie (wampiryzm, kanibalizm)
Chrystus Pawła to nic innego jak bóstwo solarne ”słońce niezwyciężone” połączenie Heliosa i Mitry.
Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s

Ta witryna wykorzystuje usługę Akismet aby zredukować ilość spamu. Dowiedz się w jaki sposób dane w twoich komentarzach są przetwarzane.